Yargıtay'dan emsal karar: Sürekli eşya değiştirmek boşanma nedeni

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun verdiği bir boşanma davası kararı hukuk gündeminde dikkat çekti. Yüksek mahkeme, şans oyunları oynayarak borçlarını kapatmayan kocayı az kusurlu bulurken; evine misafir istemeyen, devamlı eşya yenileyen ve eşine hakaret eden kadını ise ağır kusurlu kabul etti.

1981 yılında evlenen 43 yıllık evli çift, karşılıklı olarak Aile Mahkemesi'ne başvurarak boşanma davası açtı. Emekli öğretmen olan kadın davacı, memur emeklisi eşinin kumar bağımlısı olduğunu, evin faturalarını bile ödemediğini ve yargılamayı uzatmak amacıyla dava açtığını öne sürdü. Kadın, kocasının kendisine sürekli "sen kadın mısın geri zekalının önde gidenisin" şeklinde hakaret ettiğini dile getirdi.

Mahkemede ifade veren erkek ise evlilik birliğinin sarsılmasında eşinin tutum ve davranışlarının etkili olduğunu iddia etti. Kadının kendisine kötü davrandığını, asılsız iftiralar attığını ve sade bir hayat sürmesine rağmen şiddet ile hakarete uğradığını savundu. Eşi tarafından evden kovulduğunu öne süren koca; boşanma kararı ile birlikte 75 bin lira maddi, 75 bin lira manevi tazminat ve bin lira yoksulluk nafakası talep etti.

İlk derece mahkemesi, evlilik devam ederken kocanın şans oyunları oynadığını, ev masraflarını karşılamadığını, eve alacaklıların gelerek borç talep ettiğini, eşine ve çocuğuna küfür edip "aptal, geri zekalı" diyerek hakaret ettiğini tespit etti. Aynı zamanda kadının da kocasına "pis mırık, mırığını her yere bulaştırıyorsun, salak" şeklinde sözler sarf ettiği belirlendi.

Mahkeme; kadının eşinin ailesiyle görüşmesini yasakladığını, eve misafir kabul etmediğini ve sürekli eşya değiştirerek masraf çıkardığını kaydetti. Tarafların her ikisinin de kusurlu olduğunu ancak kadının erkeğe kıyasla daha ağır kusurlu bulunduğunu belirten mahkeme, her iki davanın kabulüyle tarafların boşanmasına hükmetti. Kadının maddi, manevi tazminat ve yoksulluk nafakası talepleri reddedilirken, erkek lehine 5 bin lira maddi ve 5 bin lira manevi tazminata karar verildi.

Kararın istinafa taşınmasının ardından Bölge Adliye Mahkemesi, tarafların eşit kusurlu olduğuna hükmetti. Bu karar Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nden döndü. Yapılan yargılama sonucunda Aile Mahkemesi ilk kararında direndi. Yeniden istinafa giden dosyada Bölge Adliye Mahkemesi de ilk kararında direnişini sürdürdü. Temyiz incelemesi üzerine dosya Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun önüne geldi.

Hukuk Genel Kurulu, emsal niteliği taşıyan bir karara imza attı. Kararda, kadının eve misafir kabul etmemesi ve devamlı ev eşyalarını değiştirmesi ağır kusur olarak değerlendirildi.

Genel Kurul kararında şu değerlendirmelere yer verildi: Dosya bir bütün olarak incelendiğinde; erkek eşin şans oyunları oynayıp borçlarını ödemediği, buna karşılık kadın eşin de hakaret ettiği, erkeği evden çıkardığı, yatakları ayırdığı, eve misafir almadığı ve ev eşyalarını sürekli değiştirerek masraf yaptığı görülmektedir. Bölge adliye mahkemesi kararında erkek eşe 'eşine ve çocuklara küfür ettiği' iddiası kusur olarak yüklenmişse de, bu husustaki tanık beyanlarının çelişkili olması nedeniyle davalı-davacı erkeğe bu kusurun yüklenmesi isabetli değildir. Gerçekleşen kusurlu davranışlar karşılaştırıldığında tarafların eşit kusurlu sayılamayacakları, boşanmaya yol açan olaylarda kadının ağır, erkeğin ise az kusurlu olduğu açıkça ortadadır. Bu durumda tarafların eşit kusurlu kabul edilmesi ve dosya kapsamına uymayan bu kusur belirlemesine dayanılarak erkek eşin tazminat taleplerinin reddedilmesi yasal düzenleme ile ilkelere uygun bulunmamıştır.