Yaz aylarında çocuk sporunda kalp sağlığı uyarısı

Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Dr. Bahattin Öncü, yaz aylarında artan fiziksel aktivitelerin çocukların kalp sağlığı açısından önemli faydalar sağladığını, ancak sıcak havalarda alınacak basit önlemlerin ihmal edilmemesi gerektiğini belirterek ailelere uyarılarda bulundu.

Yaz tatilinde açık havada daha fazla zaman geçiren çocukların spor kamplarına katılarak fiziksel aktivitelerini artırdığını anlatan Medicana Bursa Hastanesi Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Dr. Bahattin Öncü, özellikle sıcak havalarda bilinçli hareket edilmesinin kalp ve dolaşım sistemi sağlığı için büyük önem taşıdığını kaydetti. Çocukluk çağında kazanılan düzenli egzersiz alışkanlığının yalnızca bugünün değil, yetişkinlik dönemindeki kalp sağlığının da temelini oluşturduğunu vurgulayan Dr. Öncü, fiziksel aktivitenin kalp kasını güçlendirdiğini, dolaşımı iyileştirdiğini ve obezite ile diyabet gibi ilerleyen yaşlarda kalp-damar hastalıklarına zemin hazırlayabilecek risk faktörlerini azalttığını dile getirdi. Dünya genelindeki sağlık otoritelerinin okul çağındaki çocuklar için her gün en az 60 dakika orta veya yüksek şiddette fiziksel aktivite önerdiğini hatırlatan Dr. Öncü, koşturma, yüzme, bisiklet sürme veya takım sporları gibi branşların çocukların hem fiziksel hem de ruhsal gelişimine katkı sunduğunu, düzenli egzersizin özgüveni artırırken stres düzeyini de düşürdüğünü belirtti.

Yaz döneminde en sık yapılan hatalardan birinin günün en sıcak saatlerinde spor yapmak olduğunun altını çizen Dr. Öncü, özellikle 11.00 ile 16.00 saatleri arasında güneş ışınlarının etkisinin en yüksek seviyede bulunduğunu ifade etti. Bu saatlerde gerçekleştirilen yoğun fiziksel aktivitelerin sıcak çarpması, sıvı kaybı ve dolaşım sistemi üzerinde olumsuz etkilere yol açabileceğini bildiren Dr. Öncü, sporun mümkün olduğunca sabah erken saatlerde veya akşam serinliğinde yapılması gerektiğinin bilgisini verdi.

Çocukların yetişkinlere kıyasla çok daha hızlı sıvı kaybedebildiğini aktaran Dr. Öncü, susama hissinin beklenmemesi gerektiğini vurgulayarak, egzersiz öncesinde mutlaka su içilmesi, spor esnasında her 15-20 dakikada bir az miktarlarda su tüketilmesi ve aktivite sonrasında kaybedilen sıvının yerine konulması gerektiğini söyledi. Gazlı içecekler, aşırı şekerli meyve suları ve enerji içeceklerinin çocuklar açısından uygun alternatifler olmadığını da sözlerine ekledi.

Spor öncesinde yapılan ısınma hareketlerinin hem kasları hem de kalbi egzersize hazırladığını dile getiren Dr. Öncü, sporun ardından uygulanacak hafif tempolu soğuma egzersizlerinin ise kalp ritminin kontrollü bir biçimde normale dönmesini sağladığını belirtti. Dr. Öncü ayrıca, çocukların açık renkli, hafif ve teri dışarı atan spor kıyafetleri giymesi, güneşten korunmak amacıyla şapka kullanması ve gerektiğinde güneş koruyucu ürünlerden yararlanması lüzumuna işaret etti.

Her çocuğun spor yapabileceğini ancak bazı belirtilerin çocuk kardiyolojisi açısından mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Dr. Bahattin Öncü, egzersiz sırasında göğüs ağrısı, bayılma veya bayılacak gibi olma hissi, çarpıntı, aşırı nefes darlığı, açıklanamayan çabuk yorulma, dudaklarda morarma, ailede genç yaşta ani kalp ölümü öyküsü bulunması gibi durumların her zaman ciddi bir kalp hastalığı anlamına gelmeyebileceğini, ancak mutlaka bir çocuk kardiyolojisi uzmanı tarafından incelenmesi gerektiğini bildirdi.

Özellikle lisanslı spor yapacak çocuklarda spor öncesi sağlık değerlendirmesinin ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Dr. Öncü, gerekli görüldüğü takdirde elektrokardiyografi, ekokardiyografi ve efor testi gibi tetkiklerin uygulanabileceğini ifade etti. Doğuştan kalp hastalığı bulunan veya daha önce kalp rahatsızlığı tanısı almış çocukların spor yapma uygunluğunun da yine mutlaka çocuk kardiyolojisi uzmanınca değerlendirilmesi şartını koşan Dr. Öncü, yaz döneminde sağlıklı beslenmenin fiziksel aktivitenin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı. Ailelere taze sebze ve meyveler, tam tahıllı ürünler, balık, yoğurt ve sağlıklı protein kaynaklarının çocukların beslenmesinde düzenli olarak yer alması gerektiğini öneren uzman hekim, hazır paketli gıdalar ile aşırı tuz ve şeker tüketiminin ise olabildiğince sınırlandırılmasını istedi.

Yoğun sıcak altında yapılan spor esnasında baş dönmesi, şiddetli halsizlik, bulantı, kusma, baş ağrısı, bilinç bulanıklığı ve vücut sıcaklığında belirgin artış görülebileceğini aktaran Dr. Öncü, bu tür belirtilerin ortaya çıkması durumunda çocuğun vakit kaybetmeden serin bir ortama alınması, sıvı desteği sağlanması ve şikayetlerin düzelmemesi halinde en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini ifade etti.

Sözlerini yaz aylarında spor yapan çocukların doğru saatlerde egzersiz yapması, yeterli sıvı tüketmesi ve uyarıcı belirtilerin göz ardı edilmemesinin sağlıklı bir yaz dönemi geçirilmesini sağlayacağını belirterek tamamlayan Dr. Bahattin Öncü, düzenli sağlık kontrolleri ve ailelerin bilinçli desteğiyle çocukların hem güvenle spor yapabileceğini hem de gelecekte daha sağlıklı bir kalbe sahip olabileceğini kaydetti. Unutulmamalıdır ki sağlıklı bir çocukluk dönemi, yaşam boyu sürecek güçlü bir kalp sağlığının en önemli temelini oluşturuyor.