Yeni Zelanda'da İngilizceyi resmî dil yapan yasa kabul edildi

Yeni Zelanda'da İngilizcenin ülkenin resmî dillerinden biri olarak tanınmasını içeren yasa tasarısı meclisten geçerek yasalaştı. Ülke nüfusunun yüzde 95'i tarafından konuşulan İngilizce; böylece Maori dili (te reo Māori) ve Yeni Zelanda işaret dili ile aynı resmî statüyü kazandı. 30 Temmuz tarihinde yürürlüğe giren yasa, merkez sağdaki National Partisi ile küçük ortak popülist New Zealand First partisi arasındaki koalisyon anlaşmasının bir parçasını oluşturuyordu. New Zealand First'ün lideri Winston Peters, uzun süredir Maorilere yönelik olumlu ayrımcılık girişimlerine karşı çıkıyordu. National Partisi, hükümeti kurabilmek için New Zealand First ve bir diğer küçük parti olan Act ile anlaşma yapmak zorunda kalmıştı.

Adalet Bakanlığı yetkilileri, yasa yapıcıların bu tasarıyı onaylamaması yönünde tavsiyede bulunmuştu. Yetkililer, İngilizcenin kullanımına veya resmî statüsüne ilişkin endişeleri destekleyecek hiçbir kanıt bulunmadığını belirtmişti. Maori dili ve Yeni Zelanda işaret dilinin daha önce dil azınlıklarını korumak amacıyla resmî statü kazandığı ifade edilmişti. Ancak koalisyon hükümeti ile ana muhalefetteki Labour Partisi tasarı lehine oy kullandı. Küçük muhalefet partileri Greens ve Te Pāti Māori ise tasarıya karşı çıktı.

Meclisteki oturumlar sırasında Green Partisi milletvekili Tamatha Paul, tasarının meclis sorumluluğunun acınası bir israfı olduğunu savundu. İnternette milyonlarca izlenmeye ulaşan konuşmasında Paul, koalisyon hükümetinin Yeni Zelanda'nın Maori dilindeki adı olan Aotearoa kelimesini duyduklarında korkudan titrediklerini öne sürdü. Son okuma sırasında New Zealand First adına konuşan milletvekili Casey Costello ise yasanın gereksiz veya önemsiz olduğu iddiasını reddetti. Costello, bunun pratik bir önlem olduğunu, yasaları uzun süredir devam eden uygulamayla uyumlu hale getirdiğini ve İngilizcenin statüsünü netleştirdiğini söyledi. Aynı zamanda dışişleri bakanı olan Peters, daha önce kamu hizmetlerinde Maori dilinin kullanılmasının kargaşaya yol açtığını savunarak tasarının gerekli olduğunu öne sürmüştü. Labour Partisi ise daha önce yasaya karşı çıktığını belirtmiş, ancak gereksiz bir kültür savaşını geride bırakmak amacıyla lehte oy kullandığını açıklamıştı.

Crown araştırma merkezi Te Pūnaha Matatini'de görevli dilbilimci ve doktora sonrası araştırmacı Dr. Sidney Wong, resmî dil statüsünün korunmaya ve hizmete ihtiyaç duyan dillere verildiğini, ancak İngilizcenin herhangi bir tehdit altında olmadığını belirtti. Wong, tasarının çıkarılmasındaki temel nedenin ideolojik olduğunu, İngilizcenin tehlikede olduğu ve prestijinin bulunmadığı algısının yaratıldığını ifade etti. Hükümetin gerçekten İngilizceyi korumak istemesi halinde Yeni Zelanda halkının İngilizceyi konuşma biçimleri üzerine araştırmaları finanse etmesi gerektiğini vurgulayan Wong, yasanın buna değinmediğini kaydetti. Victoria Üniversitesi'nde hukuk profesörü olan Dr. Dean Knight ise yasal ya da pratik açıdan hiçbir değişiklik yaratmayan bu düzenlemenin anlamsız bir çaba olduğunu dile getirdi. İngilizcenin halihazırda baskın dil olduğunu belirten Knight, bu tür gösteriş amaçlı yasa yapımından heyecan duyan kişilerin, tasarının hükümet iletişiminde İngilizceye öncelik zorunluluğu getirmediğini görünce hayal kırıklığı yaşayacağını ifade etti. Knight, ülkenin daha önce olduğu gibi yine üç resmi dile sahip olmaya devam edeceğini sözlerine ekledi.