Antarktika'da buzun 183 metre altında canlı bulundu

Gezegenimizin en ıssız ve karanlık bölgelerinden biri olan Antarktika'da buzları delen bilim insanları, karşılaştıkları manzara karşısında büyük şaşkınlık yaşadı. Yüzlerce metre derinlikteki zifiri karanlıkta hiçbir canlının yaşamayacağı düşünülürken, kameralara yansıyan gizemli bir yaratık tüm ezberleri bozdu.

Dünyamızda keşfedilmemiş az yer kaldığı düşünülse de okyanusların derinlikleri hala büyük bir sır barındırıyor. Bugüne kadar okyanusların yüzde birinden bile azı insan gözüyle görülebildi. Bu bilinmezliği aydınlatmak isteyen NASA uzmanları, 2009 yılında Antarktika'daki Ross Buz Sahanlığı'nda 183 metrelik devasa bir delik açtı. Asıl amacın buzun yapısını incelemek olduğu sanılsa da, JPL tarafından özel olarak tasarlanan yüksek teknolojili bir kamera ilk kez bu derinliğe gönderildi.

NASA'da görevli buz bilimci Robert Bindschadler ve ekibi, ekranda sadece cansız bir karanlık görmeyi bekliyordu. En fazla birkaç mikroskobik yaşam belirtisi olacağı tahmin ediliyordu. Ancak kamera derinliklere indikçe, ışığın sızmadığı ve dondurucu soğuğun hakim olduğu çorak ortamda objektife doğru yüzen meraklı bir canlı görüldü.

Karşılaşılan bu gizemli yaratık, karideslerin akrabası olan ve 'lysianassid amphipod' adı verilen küçük ama kompleks bir canlıydı. Uzmanları şaşırtan detay, bu canlının besin zincirinde üst sıralarda yer almasıydı. Açık okyanustan yaklaşık 32 kilometre uzaktaki bu buz altı ortamında böyle gelişmiş bir canlının yaşaması, bölgede tahmin edilenden büyük bir ekosistemin varlığına işaret etti. 'Etobur deniz pireleri' olarak da adlandırılan bu kabuklular, genellikle ölü penguen, fok ve balıklarla beslenen doğanın temizlik işçileri arasında yer alıyor.

NASA ekibini heyecanlandıran bir diğer husus ise canlının gösterdiği meraktı. Bindschadler'ın ifadelerine göre, kamera kablosunun etrafında defalarca dönen ve onu inceleyen bu amfipod dikkat çekti. Sürprizler bununla sınırlı kalmadı; kablo yukarı çekildiğinde metal kısımlara yapışmış denizanası kalıntıları da bulundu. Bu durum, devasa buz kütlelerinin altının keşfedilmeyi bekleyen yepyeni bir sınır olduğunu kanıtladı.

2009'daki bu temasın ardından bölgedeki araştırmalar devam etti. 2022 yılında araştırmacılar, Ross Buz Sahanlığı'nın açığında buzun 500 metre altındaki gizli bir Antarktika nehrine sondaj yaptıklarında devasa bir amfipod sürüsüyle karşılaştı. Profesör Craig Stevens'ın belirttiği gibi, bu kadar yoğun bir popülasyonun varlığı, bu canlıların besinlerini nereden bulduğu sorusunu ilgi çekici hale getirdi. Derin okyanusların yüzde 99'luk kısmı sırrını korurken, ufacık bir kabuklu bile hayatın her karanlık köşede bir yolunu bulduğunu gösterdi.