Avrupa'da aşırı sıcaklar 16 binden fazla can aldı

Avrupa genelinde son dönemde etkili olan aşırı sıcak hava dalgaları, binlerce kişinin hayatını kaybetmesine yol açtı. İklim değişikliğinin sıcak hava dalgalarını daha sık ve şiddetli hale getirmesi beklenirken, ciddi sınır ötesi sağlık tehditlerine karşı hazırlıkları koordine eden komite, kıtanın direncini artırmayı hedefleyen tavsiye kararları aldı.

Alınan mesaj oldukça net: Dünyanın en hızlı ısınan kıtası olan Avrupa, bu duruma karşı yeterli donanıma sahip değil.

30 Temmuz'da kabul edilen komite görüşüne göre, birçok Avrupa Birliği ülkesindeki halk sağlığı sistemleri, uzun süren aşırı sıcak dönemleriyle başa çıkmak için hâlâ yetersiz kalıyor. Raporda, artan tehditle mücadelenin; kısa, orta ve uzun vadeli önlemleri birleştiren sektörler arası, tüm hükümeti ve tüm toplumu kapsayan bir yaklaşım gerektirdiği vurgulanıyor.

Sıcak havaların olumsuz etkileri sadece sıcak çarpmasıyla sınırlı kalmıyor. Uzun süren yüksek sıcaklıklar ölüm oranlarını artırıyor, mevcut tıbbi rahatsızlıkları tetikliyor ve sağlık sistemlerine ek yük getiriyor. Aynı zamanda bitki ve hayvan sağlığını da etkileyen bu durum, geçim kaynakları ve ruh sağlığı üzerinde de dolaylı sonuçlar doğuruyor.

Aşırı sıcaklar ayrıca orman yangını riskini artırıyor; hava kalitesinin düşmesi, kritik altyapıların zarar görmesi ve çevresel bozulma yoluyla halk sağlığını tehdit etmeye devam ediyor.

Yaşlılar, çocuklar, hamileler, kronik hastalığı olanlar, açık alanda çalışanlar ve diğer savunmasız gruplar en yüksek risk altındaki kesimleri oluşturuyor.

Komite, üye ülkelere hükümet departmanları ile kamu otoriteleri arasındaki koordinasyonu güçlendirme, Sıcaklık-Sağlık Eylem Planlarının düzenli olarak güncellenmesini ve halk sağlığı ile sivil koruma ajansları tarafından ortaklaşa geliştirilmesini sağlama çağrısında bulunuyor. Ayrıca AB'nin Erken Uyarı ve Müdahale Sistemi aracılığıyla bilgi paylaşımının iyileştirilmesi isteniyor. Çocukların, yüksek sıcaklıklara maruz kalan çalışanların ve büyük halk etkinliklerine katılan kişilerin daha iyi korunması için kanıta dayalı önlemler alınması da talep ediliyor.

Raporda, sağlık çalışanlarına sıcaklığa bağlı hastalıkları tanıma ve yönetme konusunda özel eğitimler verilerek daha iyi donanım sağlanmasının gerekliliği vurgulanırken, turistlere ile mevsimlik, sınır ötesi ve ulaşım çalışanlarına yönelik çok dilli tavsiyelerle halkın bilgilendirilmesinin artırılması gerektiği belirtiliyor. Aynı zamanda, kalıcı veri boşluklarının kapatılması ve Avrupa İklim ve Sağlık Gözlemevi aracılığıyla sıcak hava dalgalarının sağlık üzerindeki etkileri konusunda daha güçlü bir kanıt tabanı oluşturulması için çalışmalar yapılması çağrısında bulunuluyor.

Tavsiyeler, Avrupa Komisyonu'nun 2026 yılı sonundan önce yayımlamaya hazırlandığı ve aşırı sıcaklar dahil iklimle ilgili risklere karşı birliğin hazırlığını güçlendirmesi beklenen Avrupa Entegre İklim Direnci Çerçevesi'nin hazırlandığı bir dönemde geldi.