Avrupa'daki hibrit HES'lerde 25 gigavatlık potansiyel var

Avrupa Birliği'nin (AB) hidroelektrik santralleri (HES) alanında öne çıkan yedi ülkesinde, mevcut altyapının rüzgar ve güneş enerjisiyle desteklenmesi halinde ekstra şebeke yatırımı yapmadan 25 gigavatlık yenilenebilir enerji kapasitesinin sisteme dahil edilebileceği öngörülüyor.

Londra merkezli düşünce kuruluşu Ember'in yayımladığı "Power on Tap" raporuna göre, AB'nin 2030 yılındaki yenilenebilir enerji hedeflerine ulaşabilmesi için mevcut şebeke altyapısında en az 120 gigavatlık ek bağlantı kapasitesine gereksinim duyuluyor.

Şebeke bağlantısındaki yetersizlikler, temiz enerji projelerinin bağlantı kuyruklarında uzun süre beklemesine ve yatırımların yavaşlamasına yol açıyor.

Avusturya, Bulgaristan, Fransa, İtalya, Portekiz, Romanya ve İspanya, AB genelindeki toplam hidroelektrik kapasitesinin yüzde 71'ini elinde bulunduruyor. Bu ülkelerin, mevcut hidroelektrik altyapılarını değerlendirerek 2030'a kadar planladıkları yenilenebilir enerji kapasitesinin yüzde 18'ini ilave şebeke yatırımı gerekmeksizin sisteme entegre edebileceği hesaplanıyor.

Raporda yer alan verilere göre, Avrupa'daki HES'ler mevcut şebeke bağlantı kapasitesinin yalnızca yüzde 19'unu kullanıyor. Bu durum, şebeke bağlantılarının günün büyük kısmında atıl kalmasına neden oluyor.

"Kablo havuzu (cable pooling)" yöntemiyle aynı bağlantı noktasına rüzgar santrali kurulması durumunda kullanım oranının yüzde 36'ya, güneş enerjisi santrali (GES) ilave edilmesi halinde ise yüzde 31'e çıkabileceği hesaplanıyor.

HES projeleriyle birlikte değerlendirilen yüzer GES'lerin de önemli artılar sunduğu vurgulanıyor. Suyun sağladığı doğal soğutma etkisi güneş panellerinin verimliliğini artırırken rezervuarların kullanımı tarım ve orman arazileri üzerindeki baskıyı azaltıyor. Ayrıca su yüzeyini kaplayan paneller buharlaşmayı sınırlayarak su kaynaklarının korunmasına destek oluyor.

HES'lerin enerji talebinin yoğun olduğu sabah ve akşam saatlerinde, GES'lerin ise gün ortasında üretim yapması, şebeke bağlantılarının gün boyunca daha dengeli kullanılmasına zemin hazırlayabiliyor. Özellikle pompaj depolamalı HES'lerde güneşten elde edilen fazla elektriğin suyu üst rezervuara pompalamak amacıyla değerlendirilmesi, temiz enerjinin depolanmasını kolaylaştırarak sistem esnekliğini artırıyor.

Analiz kapsamına alınan yedi ülke, AB'nin toplam 131 gigavatlık hidroelektrik kapasitesinin 93 gigavatını karşılıyor. Kaynakların hibrit kullanım potansiyelinde yüzde 77'lik oranla Avusturya ilk sırada yer alırken Fransa ve İtalya da bu alanda öne çıkan diğer ülkeler arasında bulunuyor.

Hibrit projelerin sunduğu avantajlara rağmen incelenen yedi ülkeden yalnızca İspanya ve Portekiz'de bu konuya özel yasal düzenlemeler yer alıyor.

Ember Enerji Altyapıları Lideri Elisabeth Cremona, temiz enerji projelerinin bağlantı kuyruklarında uzun süre bekletilmemesi gerektiğini vurgulayarak, "Hibritleşme, şebeke tıkanıklığı yaşayan ülkeler için anında ve sıfır müdahale gerektiren bir çözüm sunuyor." değerlendirmesinde bulundu.

Raporda, enerji ağlarındaki kapasite sorunlarının aşılması ve ağ genişletme maliyetlerinin düşürülmesi açısından "kablo havuzu" uygulamasının en etkili yöntemlerden biri olduğu belirtilirken AB genelindeki bürokratik engellerin kaldırılması ve hibrit projelerin izin süreçlerinin hızlandırılması yönünde çağrı yapılıyor.