Batı Avrupa'da sıcaklık ve kuraklık rekor seviyeye ulaştı

Batı Avrupa, kayıtlardaki en sıcak haziran-temmuz dönemini geçirdi. Avrupa, dünya genelinde en hızlı ısınan kıta olma özelliğine sahip. Yazın ilk iki ayında meydana gelen sıcak hava dalgaları, kavurucu sıcaklıklar ve kurak şartlar bu dönemde belirgin hale geldi.

Avrupa Birliği'nin küresel ısınmayı izleyen Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S), Batı Avrupa'da haziran ve temmuz aylarının ortalama sıcaklığının 21,62 dereceye ulaştığını duyurdu. Bu değer, normal ortalamanın 2,79 derece üzerinde gerçekleşerek 2022 yılındaki aynı dönem için kaydedilen rekoru geride bıraktı.

Copernicus, bu değerin yaz boyunca şimdiye kadar görülen 'olağanüstü ve sürekli sıcaklığı' yansıttığını ifade etti. Topraktaki nem seviyelerinin de Batı Avrupa'da 2022'deki ağır kuraklıkla karşılaştırıldığında kayda değer ölçüde düşük olduğu belirtildi. Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi'nden uzmanlar, kalıcı yüksek basınç sistemlerinin sıcaklığı bölgede hapis tuttuğunu belirterek, 'Bu, iklim değişikliğinin aşırı sıcaklıkları nasıl şiddetlendirdiğinin açık bir örneği. Sıcaklık ve kuraklık giderek birbirini daha fazla besliyor' değerlendirmesinde bulundu.

Avrupa, mayıs ayından bu yana beşinci sıcak hava dalgasına hazırlanırken; Fransa, İspanya, İtalya ve Orta Avrupa ülkelerinde sıcaklıkların yer yer 40 derecenin üzerine çıkması bekleniyor. İtalya'da Sağlık Bakanlığı izlenen 27 kenti kırmızı alarma geçirirken, Fransa ve İspanya meteoroloji servisleri de aşırı sıcaklık ve artan orman yangını riskine karşı uyarılarda bulundu.

Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi'ne göre, İngiltere'nin güneyi, Fransa'nın kuzeybatısı ile Alpler'den Balkanlar'a uzanan bazı bölgelerde yangın tehlikesi en yüksek kategori olan 'çok aşırı' seviyede bulunuyor.

Temmuz ayında Fransa, İspanya, Avusturya ve Macaristan gibi ülkelerin yanı sıra Birleşik Krallık, İrlanda ve İzlanda'nın bazı bölgelerinde de son derece kurak şartlar görüldü. Tarihi olarak düşük yağış seviyeleri durumu daha da kötüleştirdi. Nehirlerin debisi olağan dışı seviyelere düştü; Sen, Ren ve Tuna özellikle etkilendi.

Düşük su seviyeleri su tedarikini ve sulamayı olumsuz etkilerken, Macaristan ve Slovenya'nın tek nükleer santrallerini düşük kapasiteyle çalıştırmasına yol açtı. Sıcak ve kurak hava, yangınların çıkması ve yayılması için de elverişli koşullar oluşturdu; İspanya ve Fransa başta olmak üzere kıtada geniş çaplı orman yangınları yoğunlaştı.

Temmuz ayı sonlarında Fransa'nın güneybatısındaki Gironde bölgesinde çıkan mega yangında yaklaşık 42 bin hektar alan yandı ve 220 binden fazla kişi tahliye edildi. Aynı dönemde İspanya'nın yakın tarihindeki en büyük orman yangını Madrid yakınlarındaki Avila vilayetinde yaklaşık 44 bin hektar alanı kül etti.

Uzmanlar, büyük yangınların dumanı atmosferin üst katmanlarına taşıyarak binlerce kilometre uzağa ulaşmasını ve diğer ülkelerdeki hava kalitesini olumsuz etkilemesini tetikleyebileceği uyarısında bulundu.

Küresel veri detaylarına göre, kutup bölgeleri haricinde kaydedilen en yüksek deniz yüzeyi sıcaklıkları Temmuz ayında ölçüldü. Temmuz ayında dünya genelinde ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı 20,96 dereceye çıkarak 2023'teki (20,89 derece) önceki rekoru aştı. Küresel ortalama yüzey hava sıcaklığı ise 16,90 derece olarak ölçülerek Temmuz 2024 ile birlikte kayıtlardaki en sıcak ikinci temmuz ayı oldu.

Copernicus, dünya denizlerinde sıcaklığın, Avrupa çevresindeki deniz sıcak hava dalgaları ve Pasifik'te oluşan güçlü El Nino'nun etkisiyle temmuzda rekor seviyeye ulaştığını açıkladı.

2026 yılı şu ana kadar 2024 ve 2025'in ardından kayıtlardaki en sıcak üçüncü yıl olarak kayıtlara geçerken, bilim insanları insan kaynaklı iklim değişikliği ve El Nino koşullarının etkisiyle 2026'nın yıl sonunda en sıcak yıl olma ihtimalinin arttığını belirtiyor.