D vitamini, alzaymıra yol açan toksik proteinleri azaltabilir
Yeni bir araştırmaya göre, orta yaşlarda yeterli D vitamini seviyesine sahip olmak, ilerleyen yaşlarda beyinde alzaymır belirtisi olan toksik tau proteinlerinin birikmesini önleyebilir.
Son yıllarda yapılan çok sayıda araştırma, yaşlı yetişkinlerde D vitamini eksikliğinin bilişsel bozulma ve klinik demans riskini artırdığını ortaya koyuyor. Ancak uzmanlar, D vitamini düzeylerinin orta yaş döneminde beyni koruyup korumadığını ve sağlıklı bir D vitamini seviyesinin ilerleyen yaşlarda alzaymır gibi rahatsızlıkların önüne geçip geçemeyeceğini uzun süredir merak ediyordu.
Yapılan son incelemeler, orta yaşta vücuttaki D vitamini miktarının yeterli olmasının, ilerleyen yaşlarda alzaymırın en önemli biyolojik belirteçlerinden biri olan toksik tau protein birikimini azalttığını gösterdi. İrlanda'daki Galway Üniversitesi'nden çalışmanın baş yazarı ve nöroloji uzmanı Eamon McGrath, orta yaş dönemindeki D vitamini seviyesinin gelecekte beyin sağlığının korunmasında kilit rol oynayabileceğini belirtti.
Geçmişteki araştırmaların 70 yaş üstü bireylerde D vitamini eksikliğini demans riskiyle ilişkilendirdiğini hatırlatan McGrath, bu çalışmanın ortalama 39 yaşındaki daha genç bireyleri inceleyen ilk araştırmalardan biri olduğuna dikkat çekti. Araştırma ekibi, Amerika Birleşik Devletleri merkezli Framingham Kalp Çalışması'na katılan ve demans tanısı bulunmayan 793 kadından ve erkekten oluşan bir grubu incelemeye aldı.
Katılımcılar ortalama 39 yaşındayken kan örnekleri alınarak D vitamini seviyeleri ölçüldü. Aradan geçen yaklaşık 16 yılın ardından aynı gruptan 430 kişi beyin PET taramasından geçirildi. Bu taramalarda alzaymır hastalığında rol oynayan tau ve amiloid beta protein kümelenmelerinin izleri arandı.
Framingham grubunda amiloid beta ile ilgili herhangi bir ilişki tespit edilmezken, analizler başlangıçta D vitamini seviyesi yüksek olan kişilerin 16 yıl sonra yapılan takiplerde daha az tau birikimine sahip olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, çalışmanın gözlemsel nitelikte olması nedeniyle orta yaşta yüksek D vitamini seviyesinin tau proteinlerinin oluşumunu doğrudan engellediğinin kesin olarak söylenemeyeceğini vurguladı.
Bununla birlikte elde edilen bulguların güçlü bir ihtimale işaret ettiği ve ileride yapılacak klinik deneylerle bunun test edilebileceği ifade edildi. Uzman McGrath, sonuçların oldukça heyecan verici olduğunu ancak sadece D vitamini ile beyindeki erken demans belirtileri arasındaki bağı gösterdiğini belirtti. McGrath, D vitamini takviyelerinin demansı kesin olarak önleyip önleyemeyeceğini anlamak için yeni ve kapsamlı klinik çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu sözlerine ekledi.
