Diyabet hastalarına yaz uyarısı: Kan şekeri kontrolü şart

Yaz aylarında yükselen hava sıcaklıkları, diyabetli bireylerde yalnızca susuzluk hissini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda kan şekerinde beklenmedik dalgalanmalara da zemin hazırlıyor. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Demet Yetkin, sıcak havalarda hem kan şekeri düşüklüğü (hipoglisemi) hem de kan şekeri yüksekliği (hiperglisemi) riskinin yükseldiğine dikkat çekti. Yetkin, bu dönemde diyabet hastalarının kan şekeri takibine ve sıvı alımına her zamankinden daha fazla özen göstermesi gerektiğini vurguladı.

Yaz mevsiminin, diyabet yönetiminde titizlik gerektiren kritik dönemlerden biri olduğunu dile getiren Prof. Dr. Demet Yetkin, yüksek sıcaklıkların vücutta yarattığı fizyolojik değişimlerin doğrudan kan şekeri kontrolünü etkilediğini bildirdi.

Sıcak havaların kan şekerini farklı biçimlerde etkileyebileceğini söyleyen Prof. Dr. Demet Yetkin, "2026 yılında Diabetes Care dergisinde yayımlanan kapsamlı bir çalışmada, tip 1 diyabetli kişilerde hava sıcaklığı yükseldikçe hipoglisemi riskinin de arttığı görüldü. Bu durum, sıcak havanın herkeste otomatik olarak kan şekerini düşürdüğü anlamına gelmez. Ancak özellikle insülin kullanan hastaların yaz döneminde kan şekerini daha yakından takip etmesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır" dedi.

Yaz günlerinde ciltteki damarların genişlemesi sebebiyle insülinin bazı kişilerde daha çabuk emilebildiğini anlatan Prof. Dr. Yetkin, bu döneme özgü yürüyüş, yüzme gibi artan fiziksel aktivitelerin de kan şekerini düşürücü etkiyi artırabildiğini belirtti. Yetkin, "Bununla birlikte, yeterli su içilmediğinde ortaya çıkan susuzluk, kan şekerinin yükselmesine yol açabilir. Dolayısıyla yaz aylarında yalnızca hipoglisemi değil, hiperglisemi tehlikesi de göz önünde tutulmalıdır. Diyabetli bireyler sıcak havalarda kan şekeri ölçümlerini normalden daha sık gerçekleştirmelidir" diye konuştu.

Terleme, halsizlik, baş dönmesi ve çarpıntı gibi belirtilerin hem sıcak çarpmasında hem de hipoglisemide ortak olarak görülebildiğinin altını çizen Prof. Dr. Demet Yetkin, "Kendinizi halsiz veya kötü hissettiğinizde belirtilerin sebebini tahmin etmeye çalışmak yerine kesinlikle kan şekerinizi ölçün. Zamanında yapılan ölçüm, doğru müdahale açısından büyük önem taşır" ifadelerini kullandı.

Yaz mevsiminde kan şekeri değerlerinde yaşanan değişimlerin, doğrudan tedavi planının bireysel olarak değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmediğini belirten Prof. Dr. Yetkin, "Sık sık hipoglisemi atakları geçiren hastaların tedavileri mutlaka doktorları tarafından yeniden gözden geçirilmelidir. Özellikle tip 1 diyabetli bireyler bazal insülinlerini kesinlikle kendi kararlarıyla kesmemelidir" uyarısında bulundu.

İlaçların uygun şartlarda muhafaza edilmesinin tedavinin başarısı için hayati olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Demet Yetkin, "İnsülinler doğrudan güneş ışığı altında, park halindeki otomobillerde veya yüksek ısıya maruz kalan alanlarda bırakılmamalıdır. Aşırı sıcaklık ilacın etkisini zayıflatabilir. Özellikle seyahat esnasında insülinlerin yalıtımlı taşıma kaplarında saklanması tavsiye edilir" dedi.

Prof. Dr. Demet Yetkin, yaz döneminde sağlıklı bir diyabet yönetimi için şu tavsiyelerde bulundu: "Gün boyunca yeterli miktarda su için. Sıcak günlerde kan şekerinizi normal zamanlara göre daha sık kontrol edin. Uzun yürüyüşler veya egzersizler sırasında yanınızda hızlı etkili karbonhidrat taşıyın. Hiçbir öğünü atlamayın. İnsülinlerinizi ve diyabet malzemelerinizi aşırı sıcaktan koruyun. Tekrarlayan hipoglisemi ya da yüksek kan şekeri durumunda vakit kaybetmeden hekiminize başvurun."

Doğru önlemler alındığında yaz mevsiminin diyabetli bireyler için güvenle geçirilebileceğini belirten Prof. Dr. Demet Yetkin, "Düzenli glukoz takibi, yeterli sıvı alımı ve ilaçların uygun koşullarda saklanması gibi kolay tedbirler sayesinde yaz aylarını sağlıklı ve güvenli bir şekilde geride bırakmak mümkündür" diyerek açıklamalarını bitirdi.