Ekran başında geçirilen hafta sonları yorgunluğu artırıyor

Modern yaşamın yaygın sorunlarından biri olan kronik yorgunluğun nedenleri arasında yoğun çalışma temposu yer alıyor. Dinlenme biçimimiz de bu sorunun bir kaynağı. Yoğun bir iş haftasının ardından hafta sonunu televizyon karşısında dizi izleyerek geçiren pek çok kişi haftaya yorgun başlıyor.

Bunun nedenlerinden biri, dinleniyor gibi görünürken sinir sisteminin gerçek anlamda gevşememesi. - BEYİN SÜREKLİ UYARILIYOR - Kişiselleştirilmiş ve Fonksiyonel Tıp Yaşam Tarzı Tıbbı Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Hande Namal Türkyılmaz konuyla ilgili konuştu. Türkyılmaz, "Yaşam Tarzı Tıbbı yaklaşımında 'Sahte dinlenme (Just Rest)' olarak tanımlanan bu durum, tıpkı besleyici olmayan 'Abur cubur' yiyeceklerin hücreleri yeterince beslememesi gibi" dedi.

Ekran karşısında geçirilen saatler kişiye zaman zaman hiçbir şey yapmıyorum hissi veriyor. Ancak zihinsel ve biyolojik açıdan beyin sürekli yeni uyaranlarla karşılaşmaya devam ediyor. Sosyal medya akışı, kısa videolar ve aralıksız dizi izleme alışkanlıkları beyin faaliyetlerini etkiliyor.

Bu durum beynin sürekli yeni bilgi işlemesine yol açıyor. Sık dopamin uyarıları ve mavi ışığa maruziyet ortaya çıkıyor. Bu süreç vücudun stres anlarında devreye giren sempatik sinir sisteminin aktif kalmasını sağlıyor.

Savaş ya da kaç tepkisinin devam etmesini beraberinde getiriyor. - MAVİ IŞIK BOMBARDIMANI - Ekran kaydırmak veya aralıksız bir şeyler izlemek fiziksel olarak pasif bir eylem olabiliyor. Uzm. Dr. Türkyılmaz bu durumu farklı bir açıdan değerlendirdi.

Uzman isim, "Ancak zihinsel ve biyolojik olarak tam bir fırtınadır. Beynimiz saniyeler içinde değişen yüzlerce yeni uyaranla karşılaşır, bitmek bilmeyen küçük dopamin patlamaları yaşar ve mavi ışığın bombardımanına tutulur. Gerçek dinlenme pasif değil, aktiftir.

Sinir sistemine bilinçli bir 'Güvendeyiz' sinyali göndermeyi gerektirir" ifadelerini kullandı. - SİNİR SİSTEMİNE TOPARLANMA FIRSATI VER - Bilimsel çalışmalar kaliteli dinlenmenin yalnızca fiziksel aktivitenin durdurulması anlamına gelmediğini ortaya koyuyor. Uzm. Dr. Türkyılmaz bu süreci şu sözlerle anlattı: "Sinir sisteminin 'dinlen ve sindir' olarak tanımlanan parasempatik moda geçebilmesi için güven hissi oluşturan ve yoğun uyaranlardan uzaklaşmayı sağlayan aktivitelere ihtiyaç var."

Bu nedenle gerçek dinlenme yalnızca koltuğa uzanmak veya ekrana bakmak anlamına gelmiyor. Süreç sinir sisteminin gevşemesini destekleyen bir yaşam biçimi yaklaşımı olarak değerlendiriliyor. Özellikle ekran karşısında geçirilen uzun saatler bedeni hareketsiz bırakıyor.

Ancak bu durum sinir sisteminin yeterince toparlanmasını engelleyebiliyor. Dinlenmek yalnızca bedeni hareketsiz bırakmak değil. Süreç sinir sistemine toparlanma fırsatı vermeyi de kapsıyor.

Gerçek dinlenme stresin azalmasına katkı sağlıyor. Zihinsel berraklığın artmasını destekliyor. Uyku kalitesinin iyileşmesine ve yaşam kalitesinin yükselmesine yardımcı oluyor. - EKRANA DEĞİL GÖKYÜZÜNE BAKIN - Uzm. Dr. Türkyılmaz gerçek dinlenmenin şifrelerini 3 maddede sıraladı.

İlk olarak duygusal detoks yapılması gerektiği vurgulandı. Sensörlerin kapatılması tavsiye edildi. Doğada ya da sadece açık havada yürümek zihnin dopamin arayışını kesiyor. Stres hormonu kortizolü hızla düşürüyor. Ekranın değil gökyüzünün kontrastına bakmak sirkadiyen ritmi şifalandırıyor. İkinci adımda üretmek ve yavaşlamak önerildi.

Toprakla uğraşmak bu süreçte önem taşıyor. Mutfakta sakince yeni bir tarif denemek etkili oluyor. El işleri ile uğraşmak ve hiçbir sonuca odaklanmadan sadece süreci yaşamak gerekiyor. Eller çalışırken zihin parasempatik moda geçiyor. Üçüncü aşamada bilinçli durgunluk vurgulandı. Sadece durmak gerekiyor.

Bir şey dinlemeden, izlemeden, tüketmeden öylece camdan dışarı bakılması isteniyor. Beynimizin anıları ve bilgileri işlemek için bu sessizliğe ihtiyacı olduğu belirtiliyor. Vücudun kendi çöpünü çıkarması için bu durum önem taşıyor. - GERÇEK DİNLENME NASIL OLUR? - Uzm. Dr. Türkyılmaz gerçek bir dinlenmenin nasıl olacağını şu sözlerle açıkladı: "Sürdürülebilir bir yaşam için yalnızca çalışma ve beslenme alışkanlıklarının değil, dinlenme alışkanlıklarının da yeniden değerlendirilmesi gerekir.

'Bugün ne izlesem?' sorusu yerine 'Bugün sinir sistemini gerçekten nasıl dinlendirebilirim?' sorusunun sorulması hem ruhsal hem de fiziksel sağlık açısından önemli kazanımlar sağlar."