Kahvenin fazla tüketimi vücutta çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir

Kafein içeren içecekler, günümüzde kronik yorgunluk ve enerji eksikliği nedeniyle sıkça tüketilmektedir. Kahve, bu içecekler arasında en çok tercih edilendir. Ancak ölçülü tüketilmediğinde, başta sinir sistemi olmak üzere vücutta bazı sağlık sorunlarına yol açabilir.

İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, bu konuda önemli bilgiler ve uyarılarda bulunmaktadır. Kahvenin baş ağrılarını gidermeye yardımcı olabileceği ifade edilmektedir. Bunun etkisi, kişiye ve alınan doza bağlıdır.

Az miktarda kafein, damarları daraltarak ağrı kesici bir etki yaratır. Bu nedenle birçok baş ağrısı ilacının içinde kafein bulunmaktadır. Örneğin, migren atağının başlangıcında bir fincan kahve bazı hastalara iyi gelebilir.

Fakat fazla kahve tüketiminin vücutta bazı sorunlara yol açtığı belirtilmektedir. Fazla kafein, kalp ritmini hızlandırarak çarpıntı ve anksiyeteye sebep olabilir. Ayrıca, uyku bozuklukları yaşanabilir; 6 saat öncesine kadar içilen kahve bile uykuyu bölebilir.

Kafein, damarları daraltarak baş ağrılarına neden olabilir. Uzun süreli günlük 2-3 fincan kahve tüketip, birden bırakmak yoksunluk baş ağrısına yol açabilir. Kafein bağımlılık yapıcı bir etkiye sahiptir ve vücut alıştığında yokluğu ağrıyla sinyal verebilir.

Sindirim sistemi üzerinde de olumsuz etkileri bulunmaktadır. Kahve, mide asidini artırarak mide yanması ve reflü gibi sorunlara yol açabilir. Ayrıca diüretik etkisi nedeniyle sık idrara çıkma ile sonuçlanabilir ve vücudu susuz bırakabilir.

Bağımlılık ve yoksunluk da önemli sorunlardır. Kafein kullanımı arttıkça, ilk günkü etkiyi alabilmek için doz artırmak gerekebilir. Aniden bırakılınca ise baş ağrısı, hâlsizlik ve sinirlilik gibi etkiler görülebilir.

Ek olarak, kahve tansiyonu geçici olarak yükseltir. Tansiyon hastalarının fazla tüketimden kaçınması önerilmektedir. Yemekle veya yemekten hemen sonra içilmesi durumunda demir emilimini yüzde 60’a kadar düşürebilir.

Fazla kahve tüketimi, ileri yaşlarda osteoporoz riskini artırabilir. Öte yandan, kahvenin bazı faydalı özellikleri de bulunmaktadır. Antioksidan içeriği sayesinde serbest radikallerle savaşarak hücre yaşlanmasını yavaşlatıcı etkisi vardır.

Kahve, polifenoller gibi birçok antioksidan madde içermektedir. Araştırmalar, günde 2-3 fincan kahve tüketenlerde karaciğer yağlanması, kronik karaciğer hastalığı ve karaciğer kanseri riskinin daha düşük olduğunu göstermektedir. Ayrıca, günde 4 fincan kahve içenlerde hepatit C hastalığının daha hafif seyrettiği belirtilmektedir.

Kahve, kilo vermeye yardımcı olabilen bir içecektir. İçerdiği kafein ve klorojenik asit gibi bileşikler, metabolizmayı hızlandırarak zamanla kilo kaybına yardımcı olmaktadır. Ayrıca, yüksek lif içeriği ile bağırsak florasına faydalı olmaktadır.

Yani ölçülü tüketildiğinde bağırsak sağlığı açısından da yararlıdır. Güvenli miktar, sağlıklı bir yetişkin için günde 300-400 mg kafein yani yaklaşık 3-4 fincan filtre kahve olarak belirlenmektedir. Örneğin, bir fincan Türk kahvesi 60-80 mg kafein içermektedir.

Kahve tüketimini azaltmanın yolları arasında yavaş yavaş azaltmak, daha küçük fincanda içmek ve en geç saat 16:00’dan önce tüketmek yer almaktadır. Bir gün kahve içmemek ve bu süre zarfında su, tarçınlı süt ya da bitki çayı gibi alternatif içecekler tercih etmek de önerilmektedir.

Mide hassasiyeti olanların aç karnına kahve içmemesi ve yanında su tüketmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Kafeinin beyin üzerindeki uyarıcı etkisiyle, reaksiyon sürelerini hızlandırarak yorgunluk hissini geciktirdiği belirtilmektedir. Ölçülü kahve tüketiminin, özellikle erkeklerde Parkinson hastalığı riskini azalttığına dair bilimsel çalışmalar mevcuttur.

Ayrıca, Alzheimer riskini azaltıcı etkisi de bazı araştırmalarla ortaya konulmuştur. Diyabet riskini önleyici bir rolü olduğu da gözlemlenmiştir. Çeşitli çalışmalar, günde 3 fincan kahve içmenin insülin direncini azaltarak Tip 2 diyabet riskini yüzde 30 kadar azalttığını göstermektedir. Ayrıca, kahve, diüretik etkisi sayesinde idrar yollarını temizleyerek böbrek taşı oluşumunu azaltmaktadır. Bilimsel çalışmalar, kahve içenlerde böbrek taşı oluşumunun daha az olduğunu ortaya koymuştur.