Küresel piyasaların gözü ABD'deki tarım dışı istihdam verisinde

Orta Doğu'dan gelen çelişkili haberler, teknoloji hisselerindeki hareketlilik, şirket bilançoları ve büyük merkez bankalarının faiz kararları geçen hafta küresel piyasalarda yönü belirleyen ana unsurlar oldu. Haftanın ilk günlerinde İran'ın Hürmüz Boğazı konusunda Umman ile temas kurduğu bilgisi bölgede tansiyonun düşeceği yönündeki beklentileri güçlendirdi. Ancak devam eden süreçte İran'ın Ürdün güçlerini hedef alması, ABD Başkanı Donald Trump'ın bu adıma sert karşılık vereceklerini duyurması ve bölgedeki askeri noktaları yeniden bombardımana tutması, taraflar arasında uzlaşmanın hala uzak olduğu kaygılarını tetikledi. Bu gelişmeler jeopolitik riskleri tırmandırarak piyasalardaki dalgalanmaları hızlandırdı.

Diğer taraftan ABD Merkez Bankası (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) politika faizini beklendiği gibi yüzde 3,50 ile 3,75 aralığında sabit bıraktı. Oylama 3'e karşı 9 oyla kabul edilirken, Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari ve Dallas Fed Başkanı Lorie Logan toplantıda 25 baz puanlık faiz artışı yönünde oy kullandı. Kararın ardından basın toplantısı düzenleyen Fed Başkanı Kevin Warsh, fiyat istikrarını sağlama konusundaki kararlılıklarını yineleyerek enflasyon hedefinde herhangi bir esneme olmayacağını belirtti.

Buna karşın, banka üyeleri arasındaki görüş ayrılıkları para politikasındaki belirsizlikleri artırdı. Üyelerin bir kısmının faizleri sabit tutmaktan yana tavır alması, diğer kısmının ise artış savunması yatırımcıların kafasını karıştırdı. Başkan Warsh'un enflasyonla mücadelede kararlı olduklarını vurgulamasına rağmen somut bir yol haritası paylaşmaması, bankanın izleyeceği stratejiye dair soru işaretleri yarattı. Faiz artırımına gidilmemesi, bankanın enflasyonla mücadelede geride kaldığı yönündeki değerlendirmeleri de beraberinde getirdi.

Açıklanan kararların ardından uzun vadeli tahvil getirileri tırmanışa geçti. Analistler bu durumu, yatırımcıların Fed'in enflasyonu kontrol altına almakta yetersiz kalabileceği endişesi taşıdığının göstergesi olarak yorumladı. Başkan Warsh'un şahin adımlar atmaktan kaçınan tavrı da bankanın güvenilirliğine dair kuşkuları artırdı. Yaşanan bu gelişmelerle ABD'nin 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,28'e ulaşarak son 19 yılın zirvesini gördü. 10 yıllık tahvil faizi ise 6 baz puanlık artışla yüzde 4,72 seviyesine çıktı. Dolar endeksi ise yüzde 1,7 oranında gerileyerek 99,7 seviyesine indi.

Geçen hafta ABD'de açıklanan ekonomik veriler de yakından izlendi. Ülke ekonomisi ikinci çeyrekte yüzde 1,5 büyüyerek beklentilerin gerisinde kaldı ve yılın ilk çeyreğine kıyasla yavaşlama kaydetti. Fed'in enflasyon göstergeleri arasında dikkate aldığı kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi haziranda aylık bazda yüzde 0,1 gerilerken, yıllık bazda yüzde 3,7 artış gösterdi. Zayıflayan tüketim harcamaları ve yavaşlayan büyüme, Fed'in faizleri uzun süre sabit tutabileceği yönündeki iyimserliği artırırken, ikinci bir faiz artışı ihtimalini zayıflattı. Haftanın kapanışında altının onsu yüzde 0,2 düşüşle 4 bin 46 dolardan, ekim vadeli Brent petrolün varili ise yüzde 4,1 azalışla 87,9 dolardan işlem gördü. Önümüzdeki hafta açıklanacak olan tarım dışı istihdam verisinin piyasaların yönü açısından kritik olması bekleniyor.

New York borsası, şirket bilançolarının genel olarak beklentileri aşması ve teknoloji hisselerindeki yükselişlerin desteğiyle geçen hafta pozitif bir seyir izledi. Şirketlerin yapay zeka yatırımlarının karlılığa yansıyacağına dair inanç piyasayı yukarı taşıdı. Hafta boyunca Dow Jones endeksi yüzde 1,04, S&P 500 endeksi yüzde 1,05 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,59 oranında değer kazandı. Gelecek hafta pazartesi imalat sanayi PMI, salı günü JOLTS açık iş sayısı ile imalat sanayi yeni siparişleri, çarşamba hizmet sektörü ve ISM hizmet sektörü PMI, perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma ise tarım dışı istihdam ve işsizlik oranı takip edilecek.

Avrupa borsalarında da bilanço dönemine duyulan iyimserlikle olumlu bir hava hakim oldu. Şirket karlarının tahminlerin üzerinde gelmesi risk iştahını canlı tuttu. İngiltere Merkez Bankası (BoE) beklentiler doğrultusunda politika faizini yüzde 3,75 seviyesinde tuttu. BoE Para Politikası Kurulu üyelerinden Başkan Andrew Bailey dahil 6 kişi faizin sabit kalmasını isterken, 3 üye 25 baz puanlık artışla oranın yüzde 4'e çıkarılması yönünde oy kullandı. Orta Doğu'daki çatışmaların yol açtığı enerji krizinin İngiliz ekonomisine etkilerinin sürdüğü vurgulandı. Başkan Bailey, enflasyonun beklentilerden hızlı gerilediğini ancak savaş kaynaklı enerji fiyatlarındaki dalgalanmanın devam ettiğini ifade etti.

Avro Bölgesi'nde ikinci çeyrek GSYH bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,4, yıllık bazda ise yüzde 1 artarak beklentileri aştı ve büyümenin hızlandığını gösterdi. Temmuz ayına ait TÜFE ise aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 2,9 artış kaydetti. Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,23, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,29, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 2,11 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,64 oranında yükseldi. Bölgede önümüzdeki hafta imalat ve hizmet PMI verileri ile ÜFE, yeni siparişler ve sanayi üretimi verileri izlenecek.

Asya borsaları ise teknoloji hisselerindeki dalgalanmalardan ötürü karışık bir seyir takip etti. SK Hynix, ikinci çeyrek gelirlerinin yıllık bazda yüzde 257 artışla 79,3 trilyon wona, operasyonel kârının yüzde 557 artışla 60,5 trilyon wona yükselmesine rağmen bilançosunun beklentileri karşılamaması nedeniyle hisselerinde haftalık bazda yüzde 2,33 düşüş yaşadı. Bu durum yapay zeka talebinin yavaşlayabileceği endişelerini beraberinde getirdi. SoftBank Group hisseleri yüzde 4,36, Tokyo Electron hisseleri ise yüzde 11,4 gerilerken, ikinci çeyrek bilançosu olumlu gelen Samsung hisseleri yüzde 5,2 değer kazandı.

Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 1'de sabit tuttu. Karar 8'e karşı 1 oyla alınırken, üye Hajime Takata faiz artırımı yönünde oy kullandı. Japon ekonomisinin 2026 mali yılında da ılımlı büyümesini sürdürmesinin beklendiği, ekonomik göstergelere bağlı olarak faiz artışlarının kademeli olarak değerlendirileceği bildirildi. Japon yeninin dolar karşısında değer kazanması, yetkililerin kura müdahale ettiği yönündeki görüşleri öne çıkardı. Dolar/yen paritesi yüzde 3,7 azalışla 157,6 seviyesine gerileyerek 29 Şubat 2024'ten bu yana en keskin düşüşünü kaydetti. Haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,42, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,39 gerilerken; Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,47, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 3,69 artış kaydetti.

Yurt içinde Borsa İstanbul satış ağırlıklı bir hafta geçirdi ve BIST 100 endeksi yüzde 3,48 kayıpla 13.458,10 puana geriledi. Dolar/TL ise haftayı önceki kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 47,5280 seviyesinden tamamladı. Yeni haftada pazartesi günü enflasyon, salı günü ise dış ticaret dengesi takip edilecek. Ekonomistlerin katıldığı ankete göre temmuz ayında Tüketici Fiyat Endeksi'nin yüzde 1,82 artması bekleniyor. Bu tahmine göre haziranda yüzde 32,11 olan yıllık enflasyonun temmuzda yüzde 31,80 seviyesine inmesi öngörülürken, yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29,55 oldu.