Nolan'ın The Odyssey filmi kitap satışlarını artırdı

Christopher Nolan’ın The Odyssey filmi vizyona girdikten iki hafta sonra dünya genelinde 650 milyon doları aşan gişe hasılatına ulaştı. Film şu ana kadar yılın en büyük canlı aksiyon yapımı oldu ve 1 milyar doları geçmeye yaklaştı.

Filmin etkisi yalnızca sinemalarla sınırlı kalmadı. Homeros’un eski şiirine dönüşler arttı. İngiltere’de bu yıl kitap satışları 2025’e göre yüzde 70 yükseldi. Fransa’da Temmuz ortasında Spotify’da The Odyssey günlük dinleme saatleri bir önceki aya göre yüzde 752’den fazla arttı. ABD’de Circana BookScan verilerine göre yılın başından bu yana kitap satışları yüzde 76 oranında yükseldi.

Filmin yayınlanması Yunan dili öğrenmeye yönelik aramaları da tetikledi. Google Trends verilerine göre son iki haftada “learn Greek” aramaları yüzde 5.000 arttı.

Preply dil eğilimleri uzmanı Madeline Enos, Homeros’un Odyssey’inin antik Yunanca ile yazıldığını, bunun bugünkü Yunancadan önemli ölçüde farklı olduğunu belirtti. Enos, antik Yunancanın Homeros’un orijinal metnine ve klasik dünyaya daha yakın durmayı sağladığını, modern Yunancanın ise günümüz Yunan kültürüyle bağlantı kurmaya yardımcı olduğunu söyledi. Enos, ister Homeros’un dili ister bugünkü Yunanca olsun, bu ilginin Yunanistan’ın dil ve kültür mirasına daha derin bir anlayış getirebileceğini ekledi.

Bazı klasik edebiyat uzmanları ise Nolan’ın uyarlamasını eleştirdi. Emily Wilson, 2017’de Homeros’un şiirini İngilizceye ilk kadın çevirmen olarak aktaran kişi, London Review of Books’ta yayımlanan yazısında filmi grandiyözlük ve yüzeysellik karışımı olarak nitelendirdi. Wilson, filmin zaman, hafıza, tarih, savaş ve savaşçının dönüşü ile ailesi, düşmanları, arkadaşları arasındaki ilişki konusunda ikna edici bir şey söylemediğini belirtti. Filmin psikolojik, duygusal, politik ve etik derinlikten yoksun olduğunu, anlatı yapısının yapay olduğunu ve karakterlerin inandırıcı motivasyonlarının bulunmadığını yazdı. Wilson, “Bu senaryonun herhangi bir bölümünü yazmış olsam utanırdım” dedi ancak filmin antik Yunan edebiyatı ve sinemaya yönelik kültürel farkındalığı artırdığını kabul etti.

Wilson, The Times’a yaptığı açıklamada The Odyssey’in yayınlanmasının kutlanacak bir olay olduğunu, izleyicileri sinemalara geri getirdiğini ve Nolan’ın halkı yeniden okumaya yönlendirdiğini söylediğini belirtti. Euronews Culture incelemesinde ise filmin görkemli yapımına ve Homeros dünyasından ayrılışına hayranlık duyulduğu, ancak kurgu, tempo sorunları ve duygu eksikliğinin zayıf yönler olduğu ifade edildi.