Okul döneminde çocuk sağlığı: Uzmanlardan uyku ve hijyen uyarısı

Okulların açılmasıyla birlikte çocuklar derslerin yanı sıra düzenli bir günlük yaşama da dönüyor. Tatilde geç saatlere kayan uyku düzeni, artan ekran süresi, tuvalet ihtiyacını erteleme, az su içme ve teneffüsleri kapalı ortamda geçirme gibi alışkanlıklar sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Uzmanlar, okula dönüş sürecinde çocukların uyku düzeni, göz sağlığı, tuvalet alışkanlıkları ve su tüketimi gibi konularda takip edilmesine dikkat çekiyor. - UYKU DÜZENİ VE EKRAN KULLANIMI - Tatilde ekran süresinin artması ve geç yatma alışkanlığı uyku düzeninin yeniden oturtulmasını zorlaştırıyor.

Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Klinik Psikoloğu Ayşe Topak, ergenlik döneminde biyolojik saatin doğal olarak ileri kayabildiğini belirtti. Sabah kalkmakta zorlanan her çocuğun tembellik yaptığı şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Topak, "Akşam saatlerinde parlak ışık ve yoğun ekran kullanımını azaltmak da bu süreci destekler" dedi. - KADEMELİ UYKU DEĞİŞİKLİĞİ - Okul başlamadan önce uyku ve uyanma saatlerinin kademeli olarak erkene çekilmesi öneriliyor.

Topak, "Mümkünse 1-2 hafta önceden uyku ve uyanma saatlerini kademeli olarak erkene çekmek daha sağlıklı olur" dedi. Her birkaç günde bir yatış ve kalkış saatinin 15-30 dakika erkene alınması uyumu kolaylaştırıyor. Sabah gün ışığı almak da biyolojik saatin yeniden ayarlanmasına yardımcı oluyor. - UYDUNUN ÖNEMİ - Yetersiz uykunun dikkat, hafıza, duygu durumu ve bedensel sağlık üzerinde etkileri bulunuyor.

Topak, "Yetersiz veya düzensiz uyku dikkat ve konsantrasyonu azaltır; derse odaklanmak zorlanır" ifadelerini kullandı. Gün içinde öğrenilenlerin kalıcı hafızaya geçmesi büyük ölçüde uyku sırasında gerçekleşiyor. - GÖZ SAĞLIĞI VE TENEFFÜSLER - Çocukların teneffüsleri sınıfta veya ekran karşısında geçirmek yerine açık havada zaman geçirmesi göz sağlığı için önem taşıyor.

Acıbadem Ataşehir Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Melike Gezer, doğal gün ışığında geçirilen sürenin miyopi riskini azalttığını belirtti. Gezer, "Çalışmalar, günde 1,5-2 saat dış ortamda ve doğal gün ışığında vakit geçirmenin miyopi sıklığını azalttığını gösteriyor" dedi.

Tahtayı görememek, gözleri kısmak, kitaba veya ekrana çok yakından bakmak miyopi ihtimalini düşündürebiliyor. - TUVALET İHTİYACINI ERTELEME - İlkokul çağındaki bazı çocuklar okul tuvaletini kullanmak istemedikleri için idrarını veya dışkısını tutabiliyor. Temizlik kaygısı, mahremiyet, arkadaşlarından utanma veya izin istemekten çekinme gibi nedenler bu alışkanlığa yol açıyor.

Bu durum kabızlık, dışkı kaçırma ve idrar yolu enfeksiyonlarına neden olabiliyor. - UZMANLARDAN UYARILAR - Acıbadem Ataşehir Hastanesi Çocuk Gastroenterolojisi Uzmanı Prof. Dr. Coşkun Çeltik, "Dışkının sürekli ertelenmesi, bağırsakta daha uzun süre kalmasına ve suyunun giderek azalmasına neden olur" dedi.

Dışkılamanın ağrılı hale geldiğini belirten Çeltik, uzun süre idrar tutmanın mesanenin çalışma düzenini bozabileceğini söyledi. Çocuğun okuldan gelir gelmez tuvalete koşması önemli bir ipucu oluşturuyor.

Çeltik, "Özellikle her okul günü tekrarlanıyorsa, hafta sonlarında olmayan karın ağrıları ortaya çıkıyorsa veya dışkılama sıklığı ve kıvamı değiştiyse çocuğun okulda tuvalet ihtiyacını erteleyip ertelemediği sorgulanmalıdır" diye konuştu.

Bazı çocukların tuvalete gitmemek için gün içinde su tüketimini azalttığı, bu durumun ağız kuruluğu, baş ağrısı ve halsizliğe yol açtığı ifade edildi.