Türkiye'de yeni konut satışları 4 yılın en yüksek seviyesinde

Deprem endişesi, artan bakım maliyetleri ve fiyat dengelerindeki değişim, konut alıcısının rotasını sıfır konutlara çevirdi. Yılın ilk yarısında ilk el konut satışları 221 bin 487 adede ulaşarak son dört yılın en yüksek seviyesini gördü. Uzmanlara göre artık tercih sadece "yeni ev" değil, aynı bütçeyle daha güvenli ve daha ekonomik bir hayat sunan konutlardan yana şekilleniyor. Özellikle İstanbul’da bazı merkezî ilçelerde 30-40 yıllık ikinci el bir dairenin satış bedeliyle, gelişen bölgelerde iki adet sıfır daire satın alınabilmesi, alıcıların tercihlerini değiştiren en önemli etkenlerden biri olarak öne çıkıyor. Örneğin Kadıköy’de 40 yıllık bir apartman dairesi için ödenen bedelle, Başakşehir gibi yeni yapı stokunun yoğun olduğu bölgelerde iki sıfır daireye sahip olunabilmesi, yatırımcıların ve oturum amaçlı alım yapanların hesaplarını yeniden yapmasına sebep oluyor.

Gayrimenkul uzmanları ise ikinci el konut piyasasında fiyatların özellikle merkezî lokasyonlarda arsa değerinin etkisiyle yüksek kaldığına dikkat çekiyor. Buna karşın eski yapıların deprem riski, yüksek aidatlar, artan bakım ve güçlendirme giderleri ile enerji verimsizliği gibi nedenler, alıcıların kararını doğrudan etkiliyor. Bu nedenle birçok alıcı, merkezî ilçelerde yaşlı bir binaya yüksek bedel ödemek yerine, gelişim aksındaki bölgelerde aynı bütçeyle daha büyük, daha güvenli ve yeni konutlara yöneliyor. Sektör temsilcilerine göre önümüzdeki dönemde de bu eğilimin sürmesi bekleniyor.

Eski yapılardan kaçışın nedenleri arasında deprem riski, yüksek aidat, enerji verimsizliği ve sürekli yenileme isteyen yüksek bakım masrafları yer alıyor.

Sektör temsilcileri, sıfır konut satışlarındaki artışın tesadüf olmadığını belirterek, vatandaşın artık sadece fiyatı değil, binanın sunduğu güvenlik ve işletme maliyetlerini de dikkate aldığını ifade ediyor. Uzmanlar, deprem güvenliği, enerji verimliliği, otopark, sosyal donatılar ve düşük bakım giderlerinin yeni konutları daha cazip hâle getirdiğini vurguluyor. Ayrıca ipotekli satışlardaki artışa rağmen konut alımlarının yaklaşık yüzde 80’inin peşin veya alternatif finansman yöntemleriyle gerçekleştirildiği belirtiliyor. Tasarruf finansman şirketleri ve müteahhitlerin sunduğu vadeli satış modelleri de ilk el satışlarını destekleyen önemli unsurlar arasında bulunuyor.

Aynı paraya sıfır ev tercih edilmesinin nedenleri arasında deprem yönetmeliğine uygunluk, düşük bakım ve tadilat masrafı, enerji verimliliği sayesinde daha düşük faturalar, otopark ve sosyal donatılar, müteahhit kampanyaları ile alternatif finansman imkanları, aynı bütçeyle daha fazla metrekare ve kentsel dönüşüm nedeniyle artan yeni yapı stoku gösteriliyor.

İkinci el konut satın alanları artık sadece evin satış bedeli değil, tadilat maliyetleri de zorluyor. Sektör temsilcilerine göre, ortalama 100-120 metrekare büyüklüğündeki bir dairenin elektrik ve su tesisatının yenilenmesi, mutfak ve banyonun değiştirilmesi, zemin kaplamaları, iç kapılar, boya, pencere doğramaları ve kombi gibi temel kalemler eklendiğinde kapsamlı bir tadilatın maliyeti 1 milyon TL’yi bulabiliyor. Bu nedenle birçok alıcı, benzer bütçelerle tadilat gerektiren eski bir konut yerine, masrafsız şekilde oturulabilecek sıfır daireleri tercih ediyor.

İstanbul’da sıfır konut talebinin yoğunlaştığı gelişen ilçeler ise Başakşehir, Beylikdüzü, Arnavutköy, Bahçeşehir, Kayaşehir, Sancaktepe, Çekmeköy, Pendik, Tuzla, Sultanbeyli, Büyükçekmece, Avcılar (Ispartakule), Kartal (kentsel dönüşüm) ve Küçükçekmece (Atakent-Halkalı hattı) olarak sıralanıyor.