Üsküdar-Ümraniye raylı sistem hattına 30 milyar liralık ihale

İktidarın yakın olduğu bilinen şirketlerin milyarlarca liralık ihaleler alması sürerken, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin projeleri uzun süredir onay bekleyen engellerle karşılaşıyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından İstanbul'da hayata geçirilmesi planlanan Yavuztürk-Kazımkarabekir-Topağacı-Ümraniye Spor Köyü Raylı Sistem Hattı için ÇED süreci başlatıldı. 5 kilometre uzunluğunda tasarlanan ve 4 istasyondan meydana gelecek hat için hazırlanan ÇED dosyasında proje bedeli 21,5 milyar lira olarak hesaplandı. Kilometre başına yaklaşık 4,3 milyar lira maliyet öngörülen projenin ihale sürecinde dikkat çeken isimler yer alıyor. ÇED başvurusunda yer alan bilgilere göre Üsküdar ve Ümraniye ilçelerini kapsayacak hattın bir bölümü yer altından ilerleyecek. Ayrıca özel mülkiyet ile kamu taşınmazları için 200 milyon lira kamulaştırma bedeli ayrılması öngörüldü.

Söz konusu raylı sistem hattı için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 27 Ekim 2025 tarihinde düzenlenen ihale, 30 milyar 51 milyon lira bedelle Çelikler Taahhüt İnşaat-Fernas İnşaat-Güryapı Restorasyon İş Ortaklığı’na verildi. Projeye dair bir diğer dikkat çekici veri ise Cumhurbaşkanlığı Yatırım Programı'na yansıdı. Hattın 2029 yılına kadar bitirilmesinin hedeflendiği programda, proje için ayrılan toplam ödeneğin 42 milyar 601 milyon 966 bin lira olduğu kayıtlara geçti. İhalenin afet ve acil durumlar gibi olağanüstü haller için öngörülen pazarlık usulüyle gerçekleştirilmesi daha önce de eleştiri konularından biri olmuştu.

İhaleyi alan ortaklıktaki Fernas İnşaat, AKP Batman Milletvekili Ferhat Nasıroğlu'nun mülkiyetinde bulunuyor. Güryapı Restorasyon’un sahibi Hasan Gürsoy ise kamuoyunda Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın lise arkadaşı olarak biliniyor. Çelikler Holding de iktidara yakınlığıyla tanınan şirketler arasında yer alıyor. Adı geçen her üç şirket de son dönemde kamudan aldıkları yüksek meblağlı ihalelerle adından söz ettiriyor.

Öte yandan İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin (İBB) hayata geçirmek istediği birçok raylı sistem projesi yatırım programına takılıyor. Bu projeler ve karşılaştıkları engeller şu şekilde sıralanıyor:

Sefaköy-Beylikdüzü-TÜYAP Metro Hattı: 18.5 kilometre uzunluğunda ve 10 istasyondan oluşan hat için Cumhurbaşkanlığı Yatırım Programı'na yapılan 9 başvuru kabul edilmedi. İBB, 10'uncu başvurusunu hazırlıyor.

Yenidoğan-Söğütlüçeşme Metro Hattı: 6.7 kilometre uzunluğundaki ve 5 istasyonlu hat 2017 yılında ihale edildi ancak yatırım programı için yapılan 6 başvuru reddedildiği için dış finansman kaynaklarına erişilemiyor.

Eyüpsultan-Bayrampaşa Tramvay Hattı: Bakanlıktan 2023 yılında teknik onayı almasına rağmen, yatırım programına yapılan 6 başvuru da sonuçsuz kaldı. Bunun üzerine İBB projeyi kendi öz kaynaklarıyla başlattı.

Üsküdar-Kadıköy-Maltepe Tramvay Hattı: 21 kilometre uzunluğunda ve 33 duraktan oluşan projeye 2024 yılında onay verildi. Yaklaşık 8 milyar lira maliyet öngörülen hat, yapılan 4 başvuruya rağmen yatırım programına dahil edilmedi.