ABD ve İran arasında Hürmüz Boğazı için anlaşma yolunda adımlar atılıyor

Son günlerde ABD ile İran arasındaki gerilimde önemli gelişmeler yaşanıyor. Washington, Tahran ve Umman, Hürmüz Boğazı'nın güvenli bir şekilde işletilmesi için geçici bir anlaşmaya varmak üzere son aşamalara geldi. Bu anlaşmanın çarşamba günü açıklanması bekleniyor. Axios'un haberine göre, ABD'li bir yetkili ve iki bölgesel kaynağa dayandırılan bilgiler, yürütülen görüşmelerin Hürmüz Boğazı'ndaki güvenliği sağlamanın yanı sıra, ABD ile İran arasındaki bozulmuş ateşkesi yeniden tesis etmeyi ve nükleer müzakerelerin önünü açmayı hedeflediğini ortaya koyuyor. Hazırlanan anlaşmanın, İran'ın savaştan önce sahip olmadığı ancak boğaz trafiği üzerinde daha fazla kontrol sahibi olma yönündeki bazı taleplerini karşıladığı vurgulandı. Anlaşma taslağına göre, Umman ile İran arasında 60 günlük geçici bir düzenleme yapılacak. Bu sürenin taraflar arasında mutabakata varılması halinde uzatılabileceği ifade ediliyor. Plana göre, Basra Körfezi'ne giren ticari gemiler, geçici olarak İran kara sularını kullanarak kuzey koridorundan seyahat edecek. Körfezden ayrılan gemiler ise Umman kara sularındaki güney rotasını kullanacak. Bu süreçte herhangi bir geçiş ücreti alınmayacak. Anlaşmanın dikkat çeken maddelerinden biri, Hürmüz Boğazı'nın orta hattındaki deniz mayınlarının temizlenmesi. Mayın temizleme çalışmalarının 30 gün içinde tamamlanması planlanıyor. Temizleme işleminin ardından orta koridorun hem giriş hem de çıkış trafiğine açılması ve bunun Umman ile İran arasında daha kapsamlı bir anlaşmanın temelini oluşturması hedefleniyor. Ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a karşı geniş çaplı askeri operasyon seçeneğini şimdilik rafa kaldırdığı, ancak görüşmelerin başarısız olması durumunda askeri seçeneğin masaya gelebileceği belirtildi. Müzakerelerde ABD ve İran dışında Umman, Katar, Pakistan ve Suudi Arabistan da aktif rol alıyor. Beyaz Saray'ın koordinasyonunda yürütülen görüşmelerde Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi ile görüşmeler gerçekleştirdiği kaydedildi. Arakçi'nin hafta sonu prensipte anlaşmaya onay vermesinin ardından, İran Dini Lideri Mücteba Hamaney ve Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nin onay sürecini salı günü tamamladığı bildirildi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş düzenlemelerine dair görüşmelerin henüz tamamlanmadığını, ancak anlaşmanın çok yakında sonuçlanmasını beklediğini dile getirdi. Geçtiğimiz şubat ayında ABD ile İran arasında başlayan çatışmalarda İsrail de yer almış, İran ise ABD unsurlarının bulunduğu Körfez ülkelerine insansız hava aracı saldırıları düzenlemişti. Taraflar nisan ayında bir ateşkese varmış, haziran ayında ise Pakistan'ın arabuluculuğunda kalıcı barış hedefleyen bir mutabakat imzalanmıştı. Ancak bu anlaşma geçen ay çökmüş ve taraflar arasında yaklaşık iki hafta süren karşılıklı saldırılar gerçekleşmişti. Diplomasi trafiğinin yeniden başlamasıyla, Trump'ın bombardımanı durdurma kararı almasının ardından çatışmalar sona ermişti.