Sağlıksız beslenme dünyada 1.5 milyon kişinin ölümüne yol açıyor

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), sağlıksız gıdaların dünya genelinde yılda yaklaşık 1.5 milyon ölüme sebep olduğunu bildirdi. Yapılan araştırmalara göre, 5 yaş altındaki çocuklar, daha büyük çocuklar ve yetişkinlere kıyasla sağlıksız gıda kaynaklı hastalıklara üç kat daha fazla maruz kalıyor. Çocuklar, dünya nüfusunun yalnızca yüzde 9'unu oluşturmasına rağmen, sağlıksız gıdaların yol açtığı hastalıkların yaklaşık üçte birini yaşıyor. Özellikle ishal gibi hastalıklar, bu yaş grubundaki çocuklar için ölümcül olabiliyor. Ayrıca, gıdalarda bulunan metil cıva ve kurşun gibi kimyasal maddelere maruz kalmak, çocukların gelişen beyinlerine zarar vererek kalıcı nörolojik ve gelişimsel sorunlara yol açabiliyor.

WHO, sağlıksız gıdaların yılda yaklaşık 866 milyon hastalığa ve 1.5 milyon ölüme neden olduğunu tahmin ediyor. Bu ölümlerin büyük bir kısmı, sağlıklı suya, hijyene ve güvenli gıda uygulamalarına erişimin artırılması gibi önleyici tedbirlerle engellenebilir. 2000 yılından bu yana gıda kaynaklı hastalıkların genel yükü azalmış olsa da, bölgesel eşitsizlikler devam ediyor ve en fazla yük Afrika ile Güneydoğu Asya'da görülüyor.

Biyolojik tehditler, gıda kaynaklı hastalıkların çoğunun sebebi. 2021'de, gıda kaynaklı hastalıkların yaklaşık 860 milyonu bakteriler, virüsler ve parazitlerden kaynaklandı. Kimyasal maddelere maruz kalma ise ölümlerin büyük bir kısmının sebebi. 2021'de kimyasal tehditler, gıda kaynaklı ölümlerin yüzde 73'ünü oluşturdu. Bu ölümlerin çoğu, arsenik (yüzde 42) ve kurşun (yüzde 31) ile ilişkilendiriliyor; bu maddelere maruz kalmak kalp hastalıkları ve kanser riskini artırıyor.

WHO'nun yeni analizi, 2000 ile 2021 yılları arasında 194 ülkeden 42 ana gıda tehlikesini değerlendirerek önemli bir veri tabanı oluşturdu. Artık bu tahminler, metaller, rota virüsü ve Chagas hastalığına neden olan Trypanosoma cruzi gibi yeni tehditleri de kapsıyor.

Gıdalar, doğal kaynaklardan ve insan faaliyetlerinden kaynaklanan arsenik, kurşun ve metil cıva gibi kimyasallarla kirlenebilir. Bu maddeler gıda zincirine girdiğinde, genellikle çıkarmak zordur.

Küreselleşme, çevresel baskılar ve gıda sistemlerindeki eşitsizlikler, sağlıksız gıdalara maruz kalan grupları belirlemeye devam ediyor. Özellikle düşük gelirli topluluklar ve çocuklar, sağlık açısından en büyük riskle karşı karşıya kalıyor. Afrika ve Güneydoğu Asya, dünya genelindeki gıda kaynaklı hastalıkların üçte ikisini ve ölümlerin yüzde 60'ını temsil ediyor.

2000 ile 2021 yıllarını kapsayan ulusal veriler, hükümetlere en fazla hastalığın görüldüğü bölgeleri hedef alarak politika ve eylem geliştirmelerine yardımcı olmaktadır.