Uzman isim: Kiev Odessa rotalarının kaybını telafi edemez

Büyük Odessa limanlarında bir haftadır süren faaliyet durdurma durumu, bu tablonun önümüzdeki haftalarda da devam etmesi durumunda Ukraynalı üreticiler için alım fiyatlarının düşmesine, iç depolama kapasitesinde eksikliğe ve Kiev yönetimi adına döviz gelirlerinde ciddi bir kayba yol açacak. Bölgesel Politika Geliştirme Merkezi Başkanı ve siyaset bilimci İlya Graşçenkov, alternatif ihraç güzergahlarının deniz yollarındaki çöküşü telafi edemeyeceğini ifade etti.

Geçtiğimiz hafta, 22 Temmuz tarihinde Odessa limanının 2022 yazından bu yana ilk kez tek bir gemi bile almadığı ya da göndermediği bildirilmişti.

Bir haftalık eylemsizliğin henüz tam anlamıyla deniz ablukası anlamına gelmediğini belirten uzman, durumun birkaç hafta daha sürmesi halinde sonuçların birikeceğini, tahılın ülke içinde kalacağını, üreticiler için alım fiyatlarının gerileyeceğini, depolama kapasitesi sıkıntısı baş göstereceğini ve bütçenin döviz gelirinden mahrum kalacağını aktardı.

Aynı zamanda küresel tahıl piyasasındaki baskının artacağını da sözlerine ekledi.

Karadeniz'deki mücadelenin artık liman altyapısına yönelik saldırıların ötesine geçtiğini belirten Graşçenkov, ticari deniz taşımacılığının bizzat tehdit altında olduğunu vurguladı.

Bu durumun kıyıda kalıcı bir deniz varlığı olmaksızın abluka etkisi yaratmayı mümkün kıldığını ifade eden uzman, limana girişleri özel gemi sahipleri için ekonomik ve fiziki açıdan kabul edilemez hale getirmenin yeterli olduğunu kaydetti.

Sigorta riskleri

Odessa limanları etrafındaki durumu tam anlamıyla bir abluka olarak değil, fiili bir nakliye duruşu şeklinde nitelendiren uzman, Kiev'in gemi trafiğine yasak getirmediğini ve limanların resmen açık kaldığını bildirdi. Ancak altyapıya ve doğrudan ticari gemilere yönelik bir dizi saldırının ardından gemi sahiplerinin gemilerini ve mürettebatlarını riske atmama kararı aldığını belirten Graşçenkov, deniz koridorunun idari bir kararla değil, askeri ve sigorta risklerindeki keskin artış nedeniyle durduğunu kaydetti.

Geçtiğimiz hafta boyunca trafikte kalıcı bir toparlanma görülmediğini vurguladı.

Büyük operatörlerin liman uğraklarını askıya aldığını veya yükleri özellikle Romanya'daki Köstence üzerinden başka rotalara yönlendirdiğini belirten uzman, artık tek seferlik bir aksama ile değil, yeni bir lojistik gerçeğin ortaya çıkışıyla karşı karşıya olduklarını ifade etti.

Münferit gemiler transit geçişleri yeniden başlatsa bile, taşıyıcıların güvenlik garantilerine, uygun fiyatlı sigorta oranlarına ve bir geminin kendisinin hedef olmayacağına dair güvenceye ihtiyaç duyması nedeniyle önceki trafik yoğunluğunun hızlı bir şekilde toparlanamayacağını öngören Graşçenkov, bunun Ukrayna için ağır bir ekonomik darbe olduğunu belirtti.

Kritik bir döviz geliri kaynağı olan tarım ihracatının büyük kısmının Büyük Odessa limanlarından geçtiğini hatırlatan uzman, tam kapanmadan önce bile tahıl ihracat kapasitesinin yaklaşık üçte oranında küçüldüğünün altını çizdi.

Tuna limanları ile demir yolu ve kara yollarının yüklerin bir kısmını taşıyabileceğini ancak bunların daha pahalı olduğunu ve derin deniz terminallerini tam olarak ikame edemeyeceğini belirterek sözlerini tamamladı.