Yüksek kolesterol kalp krizi ve inme riskini artırıyor

Çukurova Bölgesi'nde, diyabet, hipertansiyon ve kalp-damar hastalıkları gibi kronik rahatsızlıkların sık görülmesi nedeniyle kolesterol yüksekliğiyle daha fazla karşılaşıldığını belirten ÇÜ Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı ve Balcalı Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gamze Akkuş, kolesterol hedeflerinin kişiden kişiye değiştiğini aktardı.

Diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalığı ve kronik böbrek hastalığı olan bireylerin daha ciddi risk altında olduğunu ifade eden Akkuş, yüksek kolesterolün uzun süre fark edilmeden ilerleyebildiğinin altını çizdi. Ailesel hiperlipidemi hastalarında ciltte kıvrım bölgelerinde ve göz kapaklarında yağ birikintileri görülebilirken, ailesel olmayanlarda genellikle semptom görülmediğini söyledi.

Bu durumlarda hastalar, ‘Yüzüm yanıyor, ensem yanıyor’ gibi şikayetlerle başvurabilir veya acil servislere kalp krizi ya da inme ile gelebilirler. Ailesel hiperlipidemi grubunun ciddi bir risk taşıdığını vurgulayan Doç. Dr. Akkuş, kişinin ailesel olarak yüksek risk taşıması veya eşlik eden kronik bir hastalığının bulunması durumunda senede bir, risk yoksa 5 yılda bir kolesterol değerlerinin kontrol edilmesi gerektiğini belirtti.

Özellikle erken yaşta kardiyovasküler hastalık ve ciddi kolesterol yüksekliği olan kişilerin daha erken tedaviye alınması ve düzenli takiplerinin yapılması gerektiğini vurguladı. Hipertansiyon, diyabet, kronik böbrek hastalığı bulunanların yanı sıra ciddi enfeksiyon nedeniyle tedavi gören ve malignite tanısı almış hastaların da risk grubunda yer aldığını ifade etti.

Doç. Dr. Akkuş, 2025 yılında yayımlanan kılavuzlarda kolesterol yüksekliğinin daha sıkı bir şekilde ele alınması gerektiğine dikkat çekerek, tedavi yöntemlerini açıkladı. Öncelikle tüm hastalara iyi bir beslenme programı ve yaşam tarzı değişikliği önerdiklerini belirten Akkuş, kolesterol seviyelerinde kayda değer bir düşüş sağlanamazsa ilaç tedavisine geçmek gerektiğini ifade etti.

Diyet olarak en uygun beslenme biçiminin Akdeniz tipi beslenme veya DASH diyeti olduğunu belirtti. DASH diyeti, tuz alımını azaltarak potasyum, kalsiyum ve magnezyum açısından zengin gıdaları ön plana çıkaran sağlıklı bir diyettir.

Akdeniz tipi diyetin ise sebze ve protein ağırlıklı beslenmenin kalp ve damar sağlığını koruyucu ve kolesterolü düşürücü etkilerinin gözlemlendiğini söyledi. Ayrıca ilaç tedavileri ve diyetle beraber omega-3 ve omega-6 takviyelerinin de önemli olduğunu vurguladı.