Aralıklı oruç insanlarda hayvan deneyleri kadar etkili değil

Aralıklı oruç son yıllarda kilo verme vaadi ve hücresel yenilenme iddialarıyla popüler kültürün merkezine yerleşti. Bilim dünyası ise yöntemin söylendiği kadar mucizevi olup olmadığını tartışıyor. Aralıklı orucun temel mekanizması vücudun enerji kaynağı olarak glikolizden yağ yakımına geçiş yapmasına dayanıyor.

Hücresel temizlik süreci olan otofaji de tetikleniyor. Kemirgenler üzerinde yapılan deneylerde zaman kısıtlamalı beslenen fareler serbest beslenenlere kıyasla aynı kaloriyi almalarına rağmen yaşlılıkta bile zayıf ve sağlıklı kaldı. İnsan klinik çalışmalarında durum daha karmaşık.

Ortalama yüzde 5 civarında kilo kaybı sağlanıyor. Bu oran standart kalori kısıtlama diyetleriyle neredeyse aynı. Kolesterol, kan basıncı ve polikistik over sendromu semptomlarında iyileşme gözleniyor.

Başlangıçta sağlık durumu daha kötü olan bireyler diyetten daha fazla verim alıyor. Hayvanlarda görülen kanseri önleme veya beyin fonksiyonlarını artırma etkileri insanlarda aynı boyutta kanıtlanamadı. Bu farkın temel nedeni biyolojik.

Bir farenin metabolizma hızı insandan katbekat yüksek. Faredeki 16 saatlik oruç insandaki birkaç günlük oruca denk geliyor. Laboratuvar fareleri genetik olarak birbirinin aynı.

Beslenme araştırmalarının en büyük engeli bilgi eksikliği. Araştırmacılar insanların gerçekte ne yediğini tam olarak takip edemiyor. Çift etiketli su yöntemiyle yapılan ölçümler insanların günlük kalori alımlarını ortalama 400 ila 800 kalori arasında eksik bildirdiğini ortaya koydu.

1600 kalori yediğini beyan eden kişilerin gerçekte 3500 kalori tükettiği vakalar mevcut. Unutkanlık, utanç duygusu ve porsiyon yanılsamaları verileri bozuyor. Katılımcıların tamamen kontrol altında tutulduğu yatarak beslenme çalışmalarında aralıklı oruç çok daha güçlü sonuçlar veriyor.

Ancak bu yöntemler yüksek maliyetli ve kısa süreli. Geleceğin beslenme biliminde öz bildirimin yerini alacak yenilikçi teknolojiler öne çıkıyor. FitNibble ve Autographer gibi gözlük veya kolyeye takılan sistemler çiğneme algılandığında fotoğraf çekiyor. Çiğneme ritmini tespit eden kolyeler, porsiyon ve yutma takibi yapan akıllı çatallar ile dişe monte edilen besin sensörleri geliştiriliyor. Düzenli kan ve idrar testleriyle metabolize edilen makro besinlerin objektif takibi mümkün olacak.