Bakterilerin en hızlı çoğaldığı yemek belli oldu: Ne tavuk ne de yumurta

Mikrodalgada artan pilavı ısıtmak, pişmiş ıspanağı tekrar hazırlamak ya da bir gün önceden kalan mantar ve patates yemeklerini yemek, birçok evde sıkça yapılan alışkanlıklar arasında yer alıyor. Ancak sosyal medyada bu gıdaların yeniden ısıtılmasının kansere yol açabileceğine dair yapılan paylaşımlar, tüketicilerin kafasını karıştırıyor. Sağlık otoriteleri, bu yiyecekler için kesin bir "yeniden ısıtılmamalı" listesi olmadığını vurguluyor. Risk, gıdanın kendisinden ziyade pişirildikten sonra nasıl saklandığı ve yeniden ısıtıldığıyla ilgili. Uzmanlar, uygun koşullarda saklanmayan yiyeceklerde bakterilerin hızla çoğalabileceğine ve bazı pişirme yöntemlerinde istenmeyen kimyasal bileşiklerin oluşabileceğine dikkat çekiyor. Asıl risk, yanlış saklama alışkanlıklarından kaynaklanıyor. Kanada Sağlık Bakanlığı'nın belirttiğine göre, bakterilerin en hızlı çoğaldığı sıcaklık aralığı 4 ila 60 derece arasında bulunuyor. Pişmiş yemekler uzun süre oda sıcaklığında bırakıldığında, özellikle nişastalı gıdalarda Bacillus cereus adlı bakteri artış gösterebiliyor. Bu bakteri, gıda zehirlenmesine yol açabilen toksinler üretebiliyor. Bu sebeple uzmanlar, artan yemeklerin pişirildikten sonra en geç iki saat içinde sığ kaplarda buzdolabına kaldırılmasını ve tüketilmeden önce iç sıcaklığının en az 74 dereceye ulaşacak şekilde ısıtılmasını öneriyor. Kanser riski ile ilgili tartışmalar ise bazı pişirme yöntemlerinden kaynaklanıyor. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), özellikle patates gibi nişastalı gıdaların çok yüksek sıcaklıklarda ve aşırı kızartılması durumunda "akrilamid" adı verilen bir bileşiğin oluşabileceğini ifade ediyor. Dünya Kanser Araştırma Fonu, bu nedenle yiyeceklerin koyu kahverengi yerine altın sarısı renkte pişirilmesini tavsiye ediyor. Ayrıca Avrupa ve Fransız gıda güvenliği kurumları, nitrat bakımından zengin bazı sebzelerde uygunsuz koşullarda nitrit ve nitrozamin oluşabileceğini hatırlatıyor. Ancak bunun doğrudan yeniden ısıtmanın sonucu olmadığı da belirtiliyor. Pirinç, ıspanak, mantar ve patates gibi gıdaların yeniden ısıtılması konusunda uzmanlar, bu dört yiyeceğin de doğru koşullarda yeniden ısıtılabileceğini ifade ediyor. Pirinç için en büyük risk, pişmiş pirincin uzun süre oda sıcaklığında bekletilmesi. Bu durum, Bacillus cereus bakterisinin ürettiği toksinlerden dolayı gıda zehirlenmesine neden olabilir. Pirinç, hızla soğutulmalı, buzdolabında saklanmalı ve yalnızca bir kez yeniden ısıtılmalıdır. Ispanakta ise uygun olmayan koşullarda bazı kimyasal dönüşümlerin meydana gelebileceği için pişirildikten sonra uzun süre dışarıda bekletilmemesi ve uygun şekilde saklanması önerilmektedir. Mantarların yeniden ısıtılmasının "zehirli olduğu" iddiası ise bilimsel olarak desteklenmiyor. Risk, mantarın uzun süre oda sıcaklığında bekletilip daha sonra tüketilmesinden kaynaklanmaktadır. Patateslerde ise püre, haşlama veya kızartma fark etmeksizin, uygun şekilde soğutulmadığında bakteriler için uygun bir ortam oluşabilmektedir. Yeniden kızartma işlemi sırasında aşırı kahverengileşme, akrilamid miktarını artırabilir. Uzmanlar, artan yemeklerin güvenli bir şekilde tüketilmesi için şu önerileri sunuyor: 1. Artan yemekleri pişirdikten sonra en geç iki saat içinde buzdolabına kaldırın. 2. Küçük porsiyonlar halinde saklayın ve 3-4 gün içinde tüketin. 3. Yeniden ısıtırken yemeğin her noktasının yaklaşık 74 dereceye ulaşmasını sağlayın. 4. Patates gibi nişastalı gıdaları yeniden pişirirken aşırı kahverengileştirmekten kaçının, altın sarısı renkte kalmasına özen gösterin. Uzmanların ortak görüşü ise sosyal medyada dolaşan iddiaların aksine, bu yiyeceklerin yeniden ısıtılmasının tek başına kanser riskini artırdığına dair güçlü bilimsel kanıt bulunmadığı yönündedir. Asıl tehlike, gıdaların yanlış saklanması ve hijyen kurallarına uyulmamasıdır.