Ejder meyvesinde 3 tarım ilacı kalıntısı tespit edildi

Türkiye'de yetiştirilen ejder meyvelerinde yapılan analizlerde 3 farklı tarım ilacı kalıntısı bulunması, tropikal meyve üretiminde pestisit kullanımına dair tartışmaları yeniden gündeme getirdi. Avrupa Birliği Gıda Alarm Sistemi'ne (RASFF) bildirilen duruma göre, Türkiye menşeli ejder meyvelerinde Avusturya'da 3 farklı insektisit kalıntısı tespit edildi. Bu nedenle, ürünlerin raflardan toplanması kararlaştırıldı.

Analiz sonuçlarına göre, ejder meyvelerinde Acetamiprid, Formetanat ve Sülfoksaflor adlı 3 insektisit kalıntısı belirlendi. Yapılan ölçümlerde Acetamiprid 0,31 ± 0,16 mg/kg, Formetanat 0,33 ± 0,17 mg/kg ve Sülfoksaflor 0,075 ± 0,038 mg/kg seviyelerinde bulundu.

Bir ürün içerisinde 3 farklı insektisit kalıntısının saptanması, Türkiye'de son yıllarda hızla artan tropikal meyve üretiminde uygulanan bitki koruma yöntemlerini sorgulatıyor. Uzmanlar, sera koşullarının zararlıları tamamen önlemediğini belirtiyor. Yüksek sıcaklık ve nem koşulları bazı zararlı türlerinin hızla çoğalmasına yol açarak, üreticilerin art arda ilaçlama yapma ya da farklı etken maddeleri dönüşümlü kullanma ihtiyacı hissetmelerine neden olabiliyor.

Aynı üründe birden fazla pestisit kalıntısının bulunması, bilim insanları tarafından tartışılan "kokteyl pestisit etkisi" riskini de tekrar gündeme getiriyor. Bu kavram, farklı kimyasalların birlikte varlığının olası birleşik etkilerini ifade ediyor.

Acetamiprid, emici ve sokucu böceklere karşı kullanılan, neonikotinoid grubu bir insektisit olarak biliniyor. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), bu maddeyle ilgili yeni toksikolojik veriler ışığında tüketici maruziyetine yönelik referans değerlerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Bazı bilimsel çalışmalarda Acetamiprid'in öğrenme ve hafıza ile ilişkili beyin yapıları üzerindeki olası etkileri inceleniyor.

Formetanat, özellikle trips ve akarlarla mücadelede kullanılan bir karbamat grubu insektisit ve akarisit. Bu tür pestisitler, sinir sisteminde görev yapan asetilkolinesteraz enzimi ile etkileşime geçebiliyor. Yüksek dozda maruziyet, bulantı, kusma, terleme, baş dönmesi, kas zayıflığı ve solunum sorunları gibi belirtilere yol açabiliyor.

Sülfoksaflor ise böceklerin sinir sistemindeki nikotinik asetilkolin reseptörlerini hedef alan sistemik bir insektisit. Avrupa Komisyonu, bu maddenin özellikle bombus arıları ve yalnız yaşayan arılar üzerindeki riskleri nedeniyle açık alanda kullanımını kısıtlayarak sadece kapalı alanlarda kullanılmasına izin vermiştir.

Uzmanlar, ejder meyvesinde bu 3 etken maddenin birlikte bulunmasının insan sağlığı, üretim yöntemleri, pestisit kullanım politikaları ve tozlaştırıcı canlıların korunması açısından ciddi şekilde ele alınması gerektiğini belirtiyor.