Beyin sağlığını koruyan 9 saatlik beslenme kuralı

Gelişen tıp ve beslenme bilimi, öğün zamanlamalarının kilo kontrolünün yanı sıra zihinsel performansı ve beyin sağlığını da etkilediğini ortaya koymaktadır. Rutgers Üniversitesi'nde yapılan bir araştırma, gıda alımını 9 saatlik bir zaman dilimiyle sınırlamanın ve son öğünü uykudan en az 4 saat önce yemenin bilişsel fonksiyonları koruduğunu göstermiştir. Bu çalışma, beslenme düzeninin demans (bunama) ve zihinsel gerilemeye karşı doğal bir koruma sağladığını belgelemektedir.

Yaşları 50 ile 79 arasında değişen aşırı kilolu kadınlar üzerinde gerçekleştirilen 6 aylık bir deneyde, günlük kalori alımını 9 saatlik zaman diliminde yapan grupta önemli zihinsel gelişmeler gözlemlenmiştir. Araştırmayı yürüten Prof. Sue Shapses, beslenme süresini kısıtlayan bireylerde mekânsal planlama, problem çözme yeteneği ve öğrenme ile hafızaya dayalı hatalarda belirgin bir azalma olduğunu ifade etmiştir. Gıdaların tüketim zamanının vücudun biyolojik saatiyle (sirkadiyen ritim) uyumlu olması, beyindeki metabolik stresi azaltarak hücresel onarım mekanizmalarını harekete geçirmektedir.

Aralıklı oruçların bilişsel faydaları ön plana çıksa da uzun yaşam ve diyet uzmanları, kontrolsüz uygulanan katı oruç protokollerine karşı önemli uyarılarda bulunmaktadır. Uzun yaşam araştırmalarının öncülerinden Dr. Valter Longo, 16 saati bulan uzun süreli açlıkların ve kahvaltıyı atlamanın sanıldığından daha kısa bir ömre neden olabileceğini belirtmektedir. Dr. Longo, 16 saatlik oruç uygulamalarının kanda kötü kolesterolü artırarak adeta bir 'anti-statin' etkisi yarattığına dikkat çekmektedir. Kahvaltının atlanması ve uzun süreli açlıklar, kolesterol dengesini bozarak kardiyovasküler hastalıklar, kalp krizi ve damar tıkanıklığı riskini artırabilir. Bu nedenle uzmanlar, 16 saatlik katı programlar yerine vücut ritmine uygun 12 saatlik yeme pencerelerinin tercih edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Beslenme bilimciler ve diyetisyenler, aralıklı orucun kilo verme üzerindeki etkisinin bir metabolik mucize değil, kalori kısıtlamasından kaynaklandığını hatırlatmaktadır. Cochrane Library'de yayımlanan kapsamlı analizler, aralıklı orucun standart kalori kısıtlamalı diyetlere göre kilo kaybında ekstra bir avantaj sağlamadığını göstermektedir. Tıp uzmanları, kilo yönetimi ve metabolik sağlık için mucizevi bir diyet modelinin bulunmadığını ifade etmektedir. Hücresel iltihaplanmayı (CRP) azaltmak ve beyin sağlığını korumak için kırmızı etin sınırlandırıldığı, işlenmiş gıdalardan kaçınıldığı, bol sebze, baklagil, kuruyemiş ve tam tahılların yer aldığı Akdeniz tipi beslenme modelinin en sürdürülebilir yöntem olduğu vurgulanmaktadır.