Daha az protein tüketmek sağlıklı yaşlanmayı destekleyebilir

Son yıllarda 'proteinmaxxing' olarak adlandırılan yüksek protein tüketimi, sağlıklı yaşam trendlerinden biri haline geldi. Ancak, dünya nüfusunun yaşlandığı bu dönemde, daha az protein almanın daha sağlıklı bir yaşam sürmek için daha akıllıca bir yol olabileceği yönünde yeni araştırmalar var. Wisconsin-Madison Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, 300'den fazla çalışmayı inceleyerek, resmi kılavuzların genellikle yüksek protein diyetini önerdiğini, ancak daha düşük protein alımının diyabet ve kanser gibi yaşa bağlı hastalıkların riskini azaltabileceğini belirledi.

Dünyanın yaşlanan nüfusu göz önünde bulundurulduğunda, sağlıklı yaşlanmayı teşvik edecek ve yaşa bağlı hastalıkların yükünü azaltacak müdahaleleri belirlemek her zamankinden daha önemli hale geliyor. Çalışmanın yazarı Dudley Lamming, aktif bireylerin kas gelişimi ve egzersiz tepkisi açısından protein alımının faydalarının net olduğunu belirtiyor. Ancak çoğu insanın yaşam tarzının görece sedanter olduğunu vurgulayan Lamming, birçok kişinin gerçekten ihtiyaç duyduğundan daha fazla protein tükettiğini ve bunun sağlık üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini ekliyor.

Araştırma, düşük proteinli bir diyetin metabolik işlevi artırarak yağ dokusunu azalttığını, enerji harcamasını artırdığını ve kan şekeri dengesini iyileştirdiğini buldu. İnsan ve hayvan çalışmalarında, daha düşük protein tüketimi, bireylerin daha fazla kalori almasına rağmen daha iyi kan şekeri kontrolü sağladı ve vücut yağını azalttı. Bu durum, protein alımının düşük olduğu zamanlarda artan FGF21 adlı bir 'koruyucu hormon' tarafından yönlendiriliyor ve bu hormon, vücudun enerjiyi daha verimli bir şekilde yakmasına yardımcı oluyor.

Araştırmacılar, daha az protein almanın vücudu 'onarım ve temizlik' moduna geçirdiğini ve bu sürecin hücresel atıkları, yani bozulmuş proteinleri ve hasar görmüş parçaları ortadan kaldırarak hücrelerin genç kalmasına destek olduğunu belirtti. Ancak, düşük proteinli diyetin herkes için uygun olmadığını vurguladı. Hamile kadınlar, gelişmekte olan çocuklar, yaşlı bireyler ve büyük yaralardan iyileşen kişiler gibi bazı grupların protein kısıtlamasından kaçınması gerektiği ifade edildi.

Peki, ne kadar protein önerilmektedir? Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO), günlük vücut ağırlığının kilogramı başına 0.83 gramlık bir alım miktarını referans alıyor. Her iki kuruluş da, bu referans alım miktarının iki katına kadar olan alımın güvenli olduğunu belirtirken, çok yüksek protein alımının etkileri konusunda tartışmaların devam ettiğini vurguladı. EFSA ayrıca, yaşlı yetişkinler için spesifik protein gereksinimlerinin belirlenmesi adına yeterli veri olmadığını ve yaşlıların en az genç yetişkinler kadar protein tüketmesini önerdiğini ifade etti. Lamming, "Son öneriler, insanları daha fazla protein tüketmeye teşvik etti, ancak aynı zamanda daha fazla egzersiz yapmaya da yönlendirdi" diyor. "Muhtemelen, protein önerilerini sadece yaşa değil, aynı zamanda insanların fiziksel aktivite düzeyine göre de kişiselleştirmemiz gerekiyor." Çalışmanın yazarları, birçok insanın mevcut durumda ihtiyaç duyduğundan daha fazla protein tükettiğini ve bunun kısıtlamasından fayda görebileceğini belirtirken, klinik araştırmacıların bireylerin kişisel sağlık ve yaşam tarzı faktörlerine dayalı olarak "uygun diyetler" tasarlamak için çalışmalarına devam etmesi gerektiğini vurguladı.